Topknot pigeon doğu Avustralya’ya özgü bir güvercindir.
Adını, başına kendine özgü bir şekil veren, arkaya doğru taralı tepeliğinden alır.
Topknot pigeon’un kökeni
Bilimsel adı Lopholaimus antarcticus olan topknot pigeon, Avustralya’ya özgü yaklaşık 25 güvercin türünden biridir.
Türü ilk kez 1793’te İngiliz doğa bilimci George Shaw tanımladı ve Columba antarctica adını verdi.
Yaşayan en yakın akrabalarının Yeni Gine’deki dağ güvercinleri ile Yeni Zelanda güvercinleri olduğu düşünülüyor.
Yeni Zelanda güvercinleri Kereru ile Chatham güvercinidir.
Topknot pigeon’un dağılımı ve yaşam alanı
Topknot pigeon, Queensland’deki Cape York Yarımadası’ndan New South Wales’in orta güney kıyısına kadar görülür.
Göçmen ve mevsimlik hareket eden bir kuş olan topknot, meyve veren ağaçları aramak için çok uzun mesafeler kat etmesiyle bilinir.
Bu arayış sırasında ara sıra olağan sınırlarının ötesine, doğu Victoria’nın bazı bölgelerine bile geçer.
Tazmanya’da Devonport yakınındaki Spreyton’da yakalanmış eski bir kayıt da vardır. Türün orada başıboş gezgin sayıldığı belirtiliyor.
Yaşam alanı olarak yağmur ormanlarını, yakındaki nemli ormanları ve ağaçlık alanları, özellikle de nemli ve korunaklı vadileri tercih eder.
Topknot pigeon’un korunma durumu
Topknot pigeon şu anda resmî IUCN Kırmızı Listesi (opens in new tab)‘nde “Least Concern” (asgari endişe) kategorisinde yer alıyor.
Topknot pigeon’lar eskiden çok daha kalabalıktı. Av ve yağmur ormanlarının temizlenmesi nedeniyle sayıları azaldı.
Diğer yerli kuşlar gibi topknot pigeon da artık Avustralya’da koruma altındadır.
Yabani ot sayılan, sonradan getirilmiş bir ağaç olan kâfur defnesinin meyvesi yeni bir besin kaynağı oldu ve bazı bölgelerde sayının artmasına yardımcı olmuş olabilir.
Topknot pigeon’un görünümü
| Kanat açıklığı | Boy | Ağırlık | Renk | |
|---|---|---|---|---|
| Topknot pigeon | İyi belgelenmemiş | 40–45 cm | 470–600 g | Gri, siyah ve beyaz tonları; ensede turuncu/kırmızı |
| Ortalama şehir güvercini | 62 – 72 cm | 29 – 37 cm | 240 – 380 g | Mavimsi gri, biraz siyah |
Topknot, iri ve gri bir güvercindir. En çok dikkat çeken yanı, önde gri, arkada pas kırmızısı olan arkaya taralı tepeliğidir.
Bu tepelik kuşa kendine özgü bir baş şekli verir.
Vücudu üstte daha koyu gridir, aşağı indikçe açılır.
Kanatları koyu gri ve yuvarlaktır. Aksi halde siyah olan kuyruğun üzerinden açık renkli bir bant geçer.
Topknot’un gözleri ve gagası kırmızıdır. Dişilerin tepeliği erkeklerinkine göre daha soluk ve daha küçüktür.
Her iki cinsiyetten genç topknot pigeon’lar dişilere benzer. Daha benekli görünürler, başları biraz daha kahverengidir ve tepelikleri daha küçüktür.
Topknot pigeon’un yapısı ve sesleri
Topknot pigeon’lar ağaçta yaşayan, güçlü uçucu kuşlardır.
Çoğu zaman yüzlerce kuştan oluşan büyük sürüler halinde yaşarlar.
Topknot’un dört ayrı sesi vardır:
Coo-oo ee: yuvayla ilgilidir.
Coo-oo oo: daha yüksek ama yine yumuşak bir sestir.
Cor or: kısık ve hırıltılıdır, neredeyse gırtlaktan çıkar. Tahtalı güvercin ve şehir güvercininin sesine en yakın sesidir.
Sürü halinde uçarken ve beslenirken çıkardığı kısa, tiz bir ses de vardır. Bu ses evcil domuza ya da flying fox denen bir yarasa türüne benzetilmiştir.
Topknot pigeon’lar seslerinin yanı sıra havalanırken kanatlarından çıkan çırpma ve ıslık sesiyle de bilinir.
Topknot pigeon’un beslenmesi
Topknot pigeon’lar meyve yiyicidir. Çoğunlukla ficus (yerli incir) ile lillypilly, bangalow palmiyesi ve blueberry ash gibi diğer yağmur ormanı ağaçlarının meyvelerini yer.
Kuşun göç düzeni, yayılış alanının farklı yerlerinde yılın farklı zamanlarında olgunlaşan meyveleri kabaca izler.
Yalnızca meyveyle beslenen topknot, tahıl yiyen diğer güvercinlerden farklı olarak besinini öğütmek için grit (güvercin taşı) kullanmaz.
Bulabildiği en sulu meyvelere ulaşmak için çoğu zaman akrobatik hareketlerle baş aşağı sarkar ve ağaçlarda zor erişilen meyveleri yer.
Büyük şehirlerde ve kent çevrelerinde çok nadir görülür. Meyve varsa kasabaların kenarlarında yiyecek ararken karşınıza çıkabilir.
Topknot pigeon’un çiftleşmesi ve üremesi
Topknot pigeon’ların, eğilme ve yürüyüş gösterisi içeren bir kur yapma döneminden sonra tek eşli çiftler oluşturduğu düşünülüyor.
Erkekler dişinin dikkatini çekmek için ağaç tepelerinin çok yukarısında uçar.
Besin ağaçlarının meyve verme mevsimi göç düzenini belirlediği gibi, topknot pigeon’un üreme mevsimini de etkiler.
Ağaç grupları meyve verdiğinde güvercinler büyük sayılarda bir araya gelir. Bu sayede daha fazla çift oluşur.
Yuvadaki çiftleri bulmak ve gözlemlemek zordur, ancak tercih ettikleri üreme zamanının temmuz ile ocak arası olduğu biliniyor.
Yuvalarını okaliptüs ve turpentine dallarından yapar ve ağaçların tepesine, yerden 2 ila 12 metre yüksekliğe kurar.
Tek yumurta bırakılır ve 17-24 gün kuluçkaya yatılır.
Çoğu güvercinde olduğu gibi, yavru çıktıktan sonra kuluçka ve kursak sütüyle besleme işini iki ebeveyn paylaşır.
Topknot pigeon’ların bakımı
Korunan bir kuş olduğu için topknot pigeon, evde beslenecek bir tür değildir.
Doğu Avustralya yağmur ormanlarında, özellikle ağaçlar meyve verirken bir sürüye rastlayabilirsiniz.
Son güncelleme: 12 November 2026 · Güvercin Türleri