“Güvercin türleri” iki farklı şey anlamına gelebilir. Biri, güvercin ve kumru ailesi Columbidae içindeki yabani türlerdir. Veteriner hekim Cristina Vulpe, DVM, PhD tarafından gözden geçirilen kumru ile güvercin arasındaki farkı anlatan rehberimiz aileyi 344 bilinen tür olarak verir; bunlardan 13’ü artık soyu tükenmiş durumdadır. Diğeri, hepsi kaya güvercininden (Columba livia) türeyen evcil ırklardır. extension.org’un kümes hayvanları danışma servisine (opens in new tab) göre yetiştiriciler bunları yarış ve uçuş için, sergi kafesi için veya et için 175’ten fazla ırk haline getirmiştir. ABD Ulusal Güvercin Derneği’nin standardı (opens in new tab) daha da büyük bir kümeyi biçim, renk, baykuşlar ve fırfırlılar, pouter ve cropper güvercinleri, taklacılar, makaracılar ve yüksek uçucular gibi gruplara ayırır.
Aşağıdaki liste ikisini de kapsar. Önce Birleşik Krallık’ta en çok görebileceğiniz beş güvercin ve kumru, sonra diğer yabani türler, ardından yetiştirildikleri işe veya görünüme göre gruplanmış evcil ırklar gelir. Daha ayrıntılı bir rehberimiz olan türlerin adları o rehbere bağlanır.
Şuraya geçin: Birleşik Krallık’taki yabani güvercinler · Dünyadaki yabani güvercinler · Güvercin mi, kumru mu? · Evcil güvercin ırkları · Yarış ve posta güvercinleri · Taklacılar, makaracılar ve yüksek uçucular · Pouter ve cropper güvercinleri · Fırfırlılar ve baykuşlar · Tavuskuyruklar, kukuletalılar ve diğer yapı ırkları · Trumpeter güvercinleri · Gerdanlı ırklar · Et ve verim ırkları · Renk güvercinleri ve işaretli sergi ırkları · Suriye ve Orta Doğu ırkları · Beyaz tören güvercinleri · Hayvan refahı · Güvercin nasıl tanınır · Sık sorulan sorular
Birleşik Krallık’taki yabani güvercinler
RSPB’nin tanıma rehberi (opens in new tab) İngiltere ve İrlanda’da görmeniz olası beş güvercin ve kumru türünü sıralar. Tahtalı güvercin kırsalın her gün görülen kuşudur. Bir kasabada veya şehirde gördüğünüz gri kuş genellikle yabani bir kaya güvercini değil, şehir güvercinidir.
| Özellik | Tahtalı güvercin | Gökçe güvercin | Kaya güvercini / şehir güvercini | Kumru | Üveyik |
|---|---|---|---|---|---|
| Bilimsel ad | Columba palumbus | Columba oenas | Columba livia | Streptopelia decaocto | Streptopelia turtur |
| Boy | Birleşik Krallık güvercinlerinin en büyüğü | Tahtalı güvercinden daha küçük ve daha derli toplu | Gökçe güvercinle benzer boyda; yapı değişir | Orta boy, daha ince ve kuyruğu daha uzun | Bu beş türün en küçüğü |
| Boyun | Erişkinlerde her yanda beyaz bir leke vardır; gençlerde yoktur | Yeşil parıltı; beyaz leke yok | Çoğu zaman yeşil veya mor parıltı; renk değişir | İnce siyah yarım halka | Tahtalı güvercindeki beyaz leke yok; baş ve boyun pembemsi |
| Uçarken kanat | Gençlerde de görülen geniş beyaz bant | Kenarları koyu; geniş beyaz bant yok | Tahtalı güvercindeki gibi beyaz bant yok; yabani tipte iki koyu çubuk var | Tahtalı güvercindeki beyaz bant yok; kanatlar kahverengimsi | Turuncu ve siyah damalı kanatlar |
| Diğer ipuçları | Göğsü pembemsi; havalanırken kanat sesi yüksek | Gözü koyu; kapalı kanatta iki kısa siyah çubuk; sağrı soluk değil | Yabani tipte sağrı soluktur; şehir güvercinleri pek çok renkte olur | Genel olarak soluk gri-kahverengi | Yaz göçmeni; Birleşik Krallık’ta artık nadir |
Tahtalı güvercin
Tahtalı güvercin (Columba palumbus) Birleşik Krallık’ın en büyük ve en yaygın güvercinidir; üreyen çiftlerinin sayısı milyonlarla ölçülür. Erişkinler gridir; göğüsleri pembemsi, gözleri soluk sarı, boyunlarının iki yanında beyaz bir leke ve her kanatta geniş bir beyaz bant vardır. Gençlerde boyun lekesi yoktur ama beyaz kanat bandı şimdiden görünür. Beslenmesi çoğunlukla yapraklardan, tomurcuklardan, tohumlardan, böğürtlen gibi meyvelerden ve tahıldan oluşur. Tür Avrupa’nın her yerinde, Kuzey Afrika’da ve Asya’da da ürer; BirdLife International onu “Asgari Endişe” kategorisinde listeler.
Kaya güvercini
Kaya güvercini (Columba livia) bütün evcil güvercin ırklarının ve kentlerdeki şehir güvercini sürülerinin yabani atasıdır. Yabani tipte bir kuş mavi-gridir; iki koyu kanat çubuğu ve soluk bir sağrısı vardır. RSPB’nin kaya güvercini ve şehir güvercini yazısında (opens in new tab) anlatıldığı gibi, Birleşik Krallık ve İrlanda’da gerçekten yabani kaya güvercinleri bugün çoğunlukla deniz kayalıklarında, özellikle İskoçya ve İrlanda’da yaşar. Şehirde bir çıkıntıda duran kuş, yabani tipte renklere sahip olsa bile hemen her zaman şehir güvercinidir.
Şehir güvercini
Şehir güvercinleri, evcil kaya güvercinlerinin serbest yaşayan torunlarıdır. Antarktika dışındaki her kıtada kasabalarda, şehirlerde ve tarım arazilerinde yaşarlar ve dünyada en tanıdık güvercindirler. Atalarının ırk melezlemesiyle zaten karışmış olması nedeniyle renkleri klasik mavi-griden siyaha, kızıl kahverengiye, alacaya ve beyaza kadar değişir. Çıkıntılara, binalara ve köprü altlarına yuva yaparlar; bu, yabani atalarının kullandığı kayalıklara en çok benzeyen yerdir.
Gökçe güvercin
Gökçe güvercin (Columba oenas) gözü koyu, boynunda yeşil parıltı olan, boyun lekesi bulunmayan mavi-gri bir yabani güvercindir. Tahtalı güvercinden küçüktür ve açıkta bir dala değil, ağaç oyuklarına yuva yapar. İngiltere’de olgun ağaçların ve tarım arazilerinin yakınında arayın. Uçarken kanat kenarları koyudur ve geniş beyaz bant yoktur. Avrupa nüfusunun büyük bir bölümü Birleşik Krallık’ta bulunur; kuş İskoçya’nın kuzeyinde ve İrlanda’da daha seyrektir.
Avrasya kumrusu
Avrasya kumrusu (Streptopelia decaocto) soluk gri-kahverengidir ve boynunda ince bir siyah yarım halka taşır. Yirminci yüzyılda Orta Doğu’dan ve Güney Asya’dan Avrupa’ya yayılmıştır; bugün Japonya’da, Karayipler’de ve Kuzey Amerika’da da yerleşiktir. IUCN onu, geniş ve hâlâ genişleyen yaşam alanıyla “Asgari Endişe” kategorisinde listeler. Bahçede tahtalı güvercinden daha ince ve daha soluktur; kanatlarında beyaz leke yoktur.
Üveyik
Avrupa üveyiği (Streptopelia turtur) Birleşik Krallık’ta düzenli görülen güvercin ve kumruların en küçüğüdür; kanatları turuncu-siyah damalıdır ve kuşa adını veren “turr turr” diye mırıldanan bir sesi vardır. Yaz göçmenidir. RSPB’ye göre kuşlar Batı Afrika’ya gidiş ve dönüşte her yönde 4.800 km’ye (3.000 mil) kadar yol kat eder; Birleşik Krallık nüfusu 1970’lerin ortasından 2020’ye kadar keskin biçimde düşmüştür. Birini görür veya sesini duyarsanız bir kez daha bakmaya değer: artık kırsalın sıradan bir kuşu değil.
Dünyadaki yabani güvercinler
Güvercinler ve kumrular Antarktika dışındaki her kıtada yaşar. Aşağıdaki türler bölgelere göre gevşek biçimde gruplanmıştır. Bazıları Kuzey Amerika’daki mourning dove gibi her gün görülen kuşlardır. Bazıları küçük alanlara özgü ada türleridir; bazıları ise çoktan kaybedilmiş türlerdir.
Ülke düzeyinde bir tarama için Avustralya güvercinleri ve kumrularıyla ilgili rehberimize ve güvercinlerin nesli tehlikede mi sorusuna da bakın.
Kuzey ve Güney Amerika
Mourning dove
Mourning dove (Zenaida macroura) Kuzey Amerika’nın en yaygın ve en kalabalık kuşlarından biridir; adını uzun, hüzünlü sesinden alır. İnce gövdeli, uzun kuyruklu bir kumrudur; bazen hâlâ Carolina pigeon, yerel olarak da turtle dove denir, ama Avrupa üveyiği değildir. Çoğunlukla tohumla beslenir ve çiftliklerin, kasabaların ve yol kenarlarının tanıdık bir kuşudur.
Band-tailed pigeon
Band-tailed pigeon (Patagioenas fasciata) genellikle Meksika’nın kuzeyindeki en büyük güvercin olarak tanımlanır ve soyu tükenmiş passenger pigeon’un yaşayan en yakın akrabalarından biridir. Kuzey Amerika’nın batısında, kıyı ormanlarında ve iç kesimlerin dağ ormanlarında yaşar. Yoğun avlanma bir zamanlar sayısını keskin biçimde düşürmüştür; yasal koruma ve av sınırlamaları nüfusun toparlanmasına yardım etmiştir.
Inca dove
Inca dove (Columbina inca) Meksika’da, Kosta Rika’ya kadar Orta Amerika’da ve ABD’nin güneybatısında yaşayan küçük, uzun kuyruklu bir kumrudur. Boyu 18 ile 23 cm arasındadır; kumlu gri-kahverengi tüyleri koyu kahverengi kenarlıdır ve bu ona pullu bir görünüm verir. Kuşların çoğu insanlara yakın yaşar: kasabalarda, parklarda ve bahçelerde, yerde tohum yer. Sesi, sık sık “no hope” diye yazılan iki notalı bir ötüştür. IUCN onu “Asgari Endişe” kategorisinde listeler.
Pale-vented pigeon
Pale-vented pigeon (Patagioenas cayennensis) tropikal Amerika’nın büyük, çekingen, ağaçta yaşayan bir güvercinidir; güney Meksika’dan Bolivya’ya ve kuzey Arjantin’e kadar görülür, Tobago’da da kuşları vardır ve Trinidad’da yer yer bulunur. Beslenmek için genellikle yükseğe tüner; ara sıra yere iner ve bazı yerlerde parkları ve kasaba kenarlarını ziyaret eder.
Bare-eyed pigeon
Bare-eyed pigeon (Patagioenas corensis) kuzey Kolombiya’da ve Venezuela’da, ayrıca Aruba, Bonaire ve Curaçao’da yaşar. Adını her gözün çevresindeki geniş çıplak deri lekesinden alır. Yüzdeki bu lekeyi ve kumru değil güvercin yapısını görene kadar white-winged dove ile karıştırılabilir.
Afrika, Hint Okyanusu ve yakın adalar
Speckled pigeon
Speckled pigeon (Columba guinea), diğer adıyla African rock pigeon, Sahra altı Afrika’nın bir güvercinidir. Her gözün çevresinde kırmızı çıplak bir deri lekesi ve küçük beyaz benekli, kızıl-kahverengi kanatları vardır. Açık otlakları, savanı, kayalık zemini ve giderek daha çok kasabaları kullanır.
Afep pigeon
Afep pigeon (Columba unicincta), diğer adıyla grey veya African wood pigeon, Afrika ekvator kuşağının büyük bir orman güvercinidir. “Afep”, Kamerun’daki Bulu dilinde güvercin demektir. Batı Afrika’dan Kongo Havzası’na uzanan çok geniş bir alanda orman çatısında yaşar ve genellikle şehir sokaklarında değil, ağaçların yükseklerinde görülür.
Lemon dove
Lemon dove (Columba larvata; bazı yazarlar onu Aplopelia cinsine de koyar), diğer adıyla cinnamon dove, Sahra altı yaylalarının bir Afrika orman kumrusudur; yaklaşık 3.000 metreye kadar kaydedilmiştir. Çoğu Columba türünün aksine esas olarak yerde yaşar. İngilizce ad, limonla beslenmesinden değil, portakal ağaçları için kullanılan eski bir Cape Felemenkçesi sözcükten gelir.
Pink pigeon
Pink pigeon (Nesoenas mayeri) yalnızca Mauritius’ta ve yakındaki, yırtıcıdan arınmış Île aux Aigrettes adasında bulunur. 1991’de elde yalnızca bir avuç kuş kalmıştı. Uzun bir koruma programı o zamandan beri yabani bir nüfus oluşturmuş, IUCN de türü 2018’den beri “Hassas” olarak listelemiştir. Toparlanması, tanınmış bir güvercinin yok olmaya ne kadar yaklaşabileceğini gösterir.
Seychelles blue pigeon
Seychelles blue pigeon (Alectroenas pulcherrimus) yalnızca Seyşeller’deki ormanlarda yaşar. Sahada tanımayı en kolaylaştıran ayrıntı, mavi-gri ve beyaz tüylerin yanında alından tepeye uzanan parlak kırmızı deri lekesidir. Meyve yiyen bir ada güvercinidir ve batı Hint Okyanusu’ndaki küçük bir mavi güvercin grubundan biridir.
Asya ve Pasifik
Hill pigeon
Hill pigeon (Columba rupestris) ilk bakışta şehir güvercinine benzer ve kaya güvercininin yakın bir yabani akrabasıdır. Asya’nın geniş bir kuşağında, çoğu zaman 1.500 metrenin üzerinde, kayalıklarda, boğazlarda ve açık yüksek arazide yaşar. Bu alanın doğu ve batı kesimlerinde genellikle iki alt tür ayırt edilir. Güney Kore’de artık çok nadirdir.
Andaman wood pigeon
Andaman wood pigeon (Columba palumboides) yalnızca Hindistan’ın Andaman ve Nikobar Adaları’nda bulunan, büyük, gri, meyve yiyen bir güvercindir. Sık yaprak dökmeyen ormanda yaşar ve IUCN Kırmızı Listesi’nde “Tehdit Altına Girmesi Yakın” olarak yer alır. Andaman Adaları’nın eyalet kuşudur; aynı ada grubunu paylaşan ama çok farklı görünen Nicobar pigeon ile karıştırılmamalıdır.
Metallic pigeon
Metallic pigeon (Columba vitiensis), diğer adıyla white-throated pigeon, Filipinler’den ve doğu Endonezya’dan Yeni Gine’ye, Melanezya adalarına, Fiji ve Samoa’ya uzanan geniş bir alanda yaşayan orta boy bir türdür. Soluk boğaz lekesi adadan adaya değişir. En güneydeki nüfus olan, bir zamanlar Lord Howe Adası’nda yaşayan alt tür 1850’lerde avlanarak yok edilmiştir.
Pink-necked green pigeon
Pink-necked green pigeon (Treron vernans), bazen rainbow pigeon de denir, Güneydoğu Asya’nın yaygın, meyve yiyen yeşil bir güvercinidir. Erkeklerin boynu pembedir; dişiler çoğunlukla yeşildir. Ağaçlarda yaşayan ve şehir kaldırımlarında tane toplamak yerine meyve yiyen Treron yeşil güvercinleri grubuna aittir.
Philippine green pigeon
Philippine green pigeon (Treron axillaris) Filipinler’in ova bölgelerinde yaşayan orta boy bir orman güvercinidir; eskiden pompadour green pigeon kompleksine katılan kuşlardan biridir. Çoğunlukla yeşildir, sarı, beyaz ve gri ayrıntıları vardır; cinsiyetler omuz ve sırt renginde farklılaşır.
Pied imperial pigeon
Pied imperial pigeon (Ducula bicolor) Güneydoğu Asya’nın büyük, tombul bir meyve güvercinidir; beyazdır, uçuş tüyleri ve kuyruğu siyahtır. Bazen white nutmeg pigeon de denir. Avustralya ve Yeni Gine’deki benzer Torresian veya Torres Strait pigeon bugün çoğunlukla ayrı bir tür, Ducula spilorrhoa, olarak ele alınır.
Black imperial pigeon
Black imperial pigeon (Ducula melanochroa) yalnızca Papua Yeni Gine’nin Bismarck Takımadaları’nda bulunan koyu renkli bir imperial pigeon’dur. IUCN onu “Asgari Endişe” kategorisinde listeler, ancak az incelenmiştir; davranışı ve kesin sayısı belirsizdir.
Polynesian imperial pigeon
Polynesian imperial pigeon (Ducula aurorae), diğer adıyla Society Islands veya Tahiti imperial pigeon, Fransız Polinezyası’na özgü büyük bir orman güvercinidir. “Nesli Tehlikede” olarak listelenir. Kalan nüfus Makatea ile ilişkilendirilir; türün Tahiti’de soyunun tükendiği ya da tükenmeye çok yakın olduğu sanılır.
Nicobar pigeon
Nicobar pigeon (Caloenas nicobarica) cinsinin yaşayan tek üyesidir. Uzun, metalik boyun tüyleri, kısa beyaz bir kuyruğu ve oldukça ağır bir gagası vardır. Nikobar grubundan Güneydoğu Asya’nın ve Melanezya’nın bazı bölgelerine kadar uzanan küçük adalarda yaşar ve çoğu zaman soyu tükenmiş dodo’nun yaşayan en yakın akrabası olarak tanımlanır. Yabani bir türdür, evcil ırk değildir ve sıradan bir ev kuşu değildir.
Victoria crowned pigeon
Victoria crowned pigeon (Goura victoria) yaşayan en büyük güvercinlerden biridir ve Yeni Gine bölgesinin dört tacı güvercininden biridir. Büyük ölçüde yerde yaşayan, dantel gibi mavi bir tepeliği olan bir orman kuşudur; adı Kraliçe Victoria’nın onuruna verilmiştir. Onu görenlerin çoğu bir hayvanat bahçesinde veya kuş kafesinde görür; çok geniş alana ihtiyaç duyar ve kafes kuşu değildir.
Black-naped pheasant pigeon
Black-naped pheasant pigeon (Otidiphaps insularis) yalnızca Papua Yeni Gine’deki Fergusson Adası’ndan bilinen, yerde yaşayan bir güvercindir. 1896’da toplanan bir örnekle Eylül 2022’de çekilen kamera tuzağı görüntüleri arasında doğrulanmış bir kayıt yoktu. Haziran ve Temmuz 2025’teki bir takip araştırması kötü hava nedeniyle yarıda kalmıştı ve kuşu yeniden bulamadı. IUCN Kırmızı Listesi onu “Ciddi Tehlikede” olarak değerlendirir. Bazı diğer kontrol listeleri onu hâlâ pheasant pigeon Otidiphaps nobilis‘in bir alt türü sayar.
Notou veya Goliath imperial pigeon
Notou veya Goliath imperial pigeon (Ducula goliath) dünyanın en büyük güvercinlerinden biridir. Yalnızca Yeni Kaledonya’nın nemli ormanlarında yaşar ve “Tehdit Altına Girmesi Yakın” olarak listelenir. Uzun süredir yiyecek için avlanır ve bu baskı tür için hâlâ önemlidir.
Kererū
Yeni Zelanda güvercini olarak da bilinen kererū (Hemiphaga novaeseelandiae) yeşil ve mor yansımalı tüyleri, beyaz göğsü ve uçarken çıkardığı yüksek kanat sesiyle büyük bir orman güvercinidir. Erişkinler 550 ile 850 g arasında tartılabilir. Yeni Zelanda ormanında önemli bir tohum yayıcıdır, çünkü birçok başka kuşun yutamayacağı kadar büyük meyveleri yutabilir.
Tooth-billed pigeon
Tooth-billed pigeon (Didunculus strigirostris), diğer adıyla manumea, ulusal kuşu olduğu Samoa’ya özgü, büyük, meyve yiyen bir güvercindir. “Ciddi Tehlikede” olarak listelenir. Kancalı, dişli gagası tipik bir güvercinin gagasına benzemez; bu gaga ve dodo soyuna yakınlığı nedeniyle tür bazen “küçük dodo” diye anılır.
Silvery pigeon
Silvery pigeon (Columba argentina), diğer adıyla silvery veya grey wood pigeon, Sumatra ve Borneo açıklarındaki küçük adaların oldukça büyük bir güvercinidir. 1931’den sonra uzun yıllar doğrulanmış kayıt yoktu ve tür yok olmuş sanılıyordu; 2008’de bir kuş fotoğraflandı. Hâlâ son derece nadirdir. Doğrulanmış kayıtlar, Sumatra’nın batısındaki Barusan zincirinden birkaç adaya aittir.
Yellow-legged pigeon
Yellow-legged pigeon (Columba pallidiceps) Bismarck Takımadaları’nın ve Solomon Adaları’nın yabani bir orman güvercinidir; adını sarı bacaklarından alır. Meyve ve tohumla beslenir. 2008’de yapılan araştırmalar korkulandan daha az nadir olduğunu gösterince IUCN Kırmızı Listesi’nde “Nesli Tehlikede” kategorisinden “Hassas” kategorisine alındı. Hint alt kıtasındaki yellow-footed green pigeon ile aynı kuş değildir.
Avustralya ve yakın adalar
Crested pigeon
Crested pigeon (Ocyphaps lophotes) ince, dik baş tepeliğiyle tanınan, Avustralya’nın tanıdık bir güvercinidir. En kuzeydeki tropik kesimler dışında kıtanın büyük bölümünde yaygındır ve kasabalarda ve yol kenarlarında sıradan hale gelmiştir. Avustralya’da dik tepeliği olan yalnızca iki güvercinden biridir; diğeri daha küçük spinifex pigeon’dur.
Common bronzewing
Common bronzewing (Phaps chalcoptera) Avustralya’nın büyük bölümünde bulunan, sağlam yapılı, orta boy bir güvercindir. Kanat lekesi iyi ışıkta bronz, yeşil ve kırmızı parlar. Ülkenin en yaygın yerli güvercinlerinden biridir ve yurt dışında bazen kuş yetiştiricileri tarafından beslenir.
Spinifex pigeon
Spinifex pigeon (Geophaps plumifera) uzun, sivri tepelikli, küçük, paslı renkli yer güvercinleridir. Avustralya’nın kuzeyinde ve ortasında kayalık, kurak ve yarı kurak arazide, genellikle suya erişebilecekleri bir yerde yaşarlar. Bronzewing akrabaları gibi havalanırken kanatlarıyla yüksek bir vızıltı sesi çıkarırlar.
Bar-shouldered dove
Bar-shouldered dove (Geopelia humeralis) Avustralya’nın kuzeyinde ve doğusunda ve Yeni Gine’de yaşayan, orta boy, uzun kuyruklu bir kumrudur; scrub dove veya mangrove dove da denir. Gri-kahverengidir, enseği bakır renklidir, alt gövdesi çizgilidir ve yerde tohum yer. Diamond dove’dan veya peaceful dove’dan daha büyüktür.
Wonga pigeon
Wonga pigeon (Leucosarcia melanoleuca) doğu Avustralya’nın çekingen, tombul bir yer güvercinidir; adı, sesini yansıtan bir Aborijin sözcüğünden gelir. Üstü gri, altı beyazdır; göğsünde belirgin beyaz bir V vardır. Nüfusun büyük bölümü bugün orta Queensland ile Victoria’daki Gippsland arasında yaşar.
Partridge pigeon
Partridge pigeon (Geophaps smithii) Avustralya’nın kuzeyindeki bazı bölgelere özgü, yerde yaşayan orta boy bir bronzewing’dir. Gözün çevresindeki renkli deri lekesi nedeniyle bare-eyed partridge pigeon da denir. Cinsini squatter pigeon ve spinifex pigeon ile paylaşır.
Topknot pigeon
Topknot pigeon (Lopholaimus antarcticus) doğu Avustralya’nın, Cape York’tan New South Wales’in güney kıyısına kadar görülen, meyve yiyen bir güvercinidir; adını başın biçimini belirleyen, arkaya taralı tepeliğinden alır. Sürüler meyve veren ağaçları aramak için uzun mesafeler kat eder ve yiyecek onları çektiğinde olağan yaşam alanlarının epeyce güneyinde görünebilir.
Chestnut-quilled rock pigeon
Chestnut-quilled rock pigeon (Petrophassa rufipennis) Avustralya’nın kuzeyindeki kayalık arazinin yerli bir güvercinidir; adına rağmen kaya güvercininin torunu değildir. Avustralya’ya özgü Petrophassa cinsine aittir ve en yakın akrabası white-quilled rock pigeon’dur. Bakılacak ayrıntı, uçuş tüylerindeki kestane rengidir.
White-headed pigeon
White-headed pigeon (Columba leucomela) doğu Avustralya yağmur ormanının, Queensland’deki Cooktown’dan New South Wales’teki Illawarra’ya kadar görülen, büyük, meyve yiyen bir güvercinidir. Beyaz baş, koyu gri gövdeye ve kanatlara karşı göze çarpar. Bazen baldy pigeon da denir.
Spotted dove
Spotted dove, göğsü pembe, ensesinde siyah bir leke olan ve yoğun biçimde beyaz benekli bir kumrudur. IUCN Kırmızı Listesi 2024’te onu, ikisi de “Asgari Endişe” olan iki tür olarak değerlendirdi: Eastern Spotted Dove (Spilopelia chinensis) ve Western Spotted Dove (Spilopelia suratensis).
Doğu kuşları Endonezya dahil Doğu ve Güneydoğu Asya’da tanıdıktır ve Avustralya ve Hawaii gibi yerlere sokulmuştur. Batı kuşları Hint alt kıtasında, Sri Lanka’da ve Maldivler’de yerlidir. Zebra dove‘dan belirgin biçimde daha büyüktür. Eski kitaplar çoğu zaman iki spotted dove’u tek tür sayardı.
Zebra dove
Zebra dove (Geopelia striata) Güneydoğu Asya’nın ince yapılı, uzun kuyruklu bir kumrusudur; adını yanlarındaki ince çizgilerden alır. Boyu yaklaşık 21 cm’dir. Yerli yaşam alanı güney Myanmar’dan ve Tayland-Malay Yarımadası’ndan Sumatra ve Java’ya uzanır. 1922’de Hawaii’ye salınanlar dahil, sokulmuş nüfuslar bugün birçok adada yaygındır. IUCN türü “Asgari Endişe” olarak listeler.
Diamond dove
Diamond dove (Geopelia cuneata) boyu 19 ile 24 cm, ağırlığı yaklaşık 33 g olan, kanatlarında beyaz benekler ve gözünde kırmızı halka bulunan küçük bir Avustralya kumrusudur. Avustralya’nın en küçük kumrusudur ve kuş kafesinde ve evde beslenen popüler bir kuştur. Evde beslenen kuşlar esaret altında yetiştirilmiş olmalıdır. Zemin alanına, tohum ağırlıklı ve biraz taze yiyecek içeren bir beslenmeye, toz banyosuna ve kendi türünden bir eşe ihtiyaç duyarlar.
Soyu tükenmiş türler
Passenger pigeon
Passenger pigeon (Ectopistes migratorius) yirminci yüzyılın başında soyu tükenen bir Kuzey Amerika güvercinidir. Avrupalılar geldiğinde Kuzey Amerika’da tahminen 3 ile 5 milyar kuş yaşıyordu. Son kuş Martha, 1 Eylül 1914’te Cincinnati Hayvanat Bahçesi’nde öldü. Çöküş, endüstriyel ölçekte avlanmanın ve dev sürülerin ihtiyaç duyduğu ormanların parçalanmasının sonucuydu.
Choiseul pigeon
Choiseul pigeon (Microgoura meeki) Solomon Adaları’ndaki Choiseul Adası’nın tepelikli bir güvercinidir. En son yüz yıldan uzun süre önce görüldü. Hakkında bilinen hemen her şey, Albert Stewart Meek’in 1904’te topladığı ve sonradan Walter Rothschild’in tanımladığı örneklerden gelir. Başka bir nüfus hiç belgelenmedi.
Güvercin mi, kumru mu?
Bilimsel bir fark yoktur. İki sözcük de aynı ailenin üyelerini anlatır; İngilizce kullanımda daha küçük türlere dove denme eğilimi vardır. Dove denen bazı türler, diğer dove’lardan çok pigeon denen kuşlara daha yakın akrabadır. Dove ile pigeon arasındaki farka bakın.
Evcil güvercin ırkları
Her evcil güvercin ırkı kaya güvercininden, Columba livia‘dan türer. Bu yüzden bir tavuskuyruk, bir yarış posta güvercini ve bir King birbirine benzemese de aynı türdür. Yukarıdaki diamond dove gibi kuş kafeslerinde tutulan bazı kumrular farklı yabani türlerdir, kaya güvercininin ırkları değildir.
Oregon State University’nin 4-H Pigeon and Dove Project (opens in new tab) programı evcil güvercinleri üç sınıfa ayırır: verim, süs ve uçan güvercinler. NPA standardı daha ince gruplar kullanır; aşağıdaki bölümler bunları basitleştirilmiş biçimde izler.
| Grup | Esas olarak yetiştirildiği amaç | Nelere bakılır | Bu sayfadaki örnekler |
|---|---|---|---|
| Yarış ve posta güvercinleri | Hız, dayanıklılık ve tek bir kümese dönebilme yeteneği | Atletik yapı; kayıp bir kuşta bacak halkası çoğu zaman yarış güvercini olduğunu gösterir | Racing Homer, Show Homer, Egyptian Swift |
| Taklacılar, makaracılar ve yüksek uçucular | Havada gösteri veya havada kalma süresi | Takla, uzun tırmanışlar veya dayanıklılık turu | Birmingham Roller, Oriental Roller, Parlor Roller, tippler, Cumulet |
| Pouter ve cropper güvercinleri | Şişirilmiş bir kursak, yani “balon”, ve dik duruş | Kursakta bir hava balonu; çoğu zaman uzun bacaklar | English Pouter, Dutch Cropper |
| Fırfırlılar ve baykuşlar | Baş biçimi, kısa gaga ve göğüs fırfırı | Yuvarlak baş, küçük gaga, ters dönmüş göğüs tüyleri | African Owl, Chinese Owl, Old German Owl, Turbit |
| Yapı ve süs | Alışılmadık tüylenme veya duruş | Kukuletalar, yelpazeler, bukleler, tepelikler | Jacobin, Indian Fantail, Frillback, Old Dutch Capuchine |
| Trumpeter güvercinleri | Ses ve birçok ırkta ayak ve baş tüylenmesi | Davul sesi gibi veya gülen bir ötüş; çoğu zaman tepelik ve ayak tüyleri | Bokhara Trumpeter |
| Gerdanlı ırklar | Büyük bir burun derisi (cere) ve gerdan | Gaganın ve gözlerin çevresinde kalın et | Barb, Dragoon, Scandaroon, English Carrier |
| Et ve verim | Yavru üretimi ve çoğu zaman sergileme de | Ağır gövde, kısa bacaklar, uzun mesafe uçuşu sınırlı | King, Carneau, French Mondain, Giant Runt |
| Renk ve işaretli ırklar | Renk, desen ve işaretler | Kalkan, bant, dantel veya kontrast işaretler | Ice pigeon, Archangel, Lahore, Modena |
Yarış ve posta güvercinleri
Bu kuşlar hız, dayanıklılık ve tanımadıkları bir yerden tek bir kümese geri dönebilme yeteneği için yetiştirilmiştir. Gündelik konuşmada “taşıyıcı güvercin” genellikle eğitilmiş bir posta güvercini demektir. English Carrier büyük gerdanı olan, farklı bir sergi ırkıdır ve haberci kuş değildir.
Racing Homer
Racing Homer, güvercin yarışının ana ırkıdır ve tarihte mesajları eve taşımak için kullanılan kuştur. Kendi kümesine dönme isteği ve yeteneği için seçilmiş, atletik bir evcil kaya güvercinidir. Üstün kuşlar yüzlerce mil (yüzlerce kilometre) öteden dönmüştür. Eğitime genellikle beş ila altı haftalıkken başlanır ve mesafe kademeli olarak artırılır; posta güvercini nasıl eğitilir ve güvercinler ne kadar hızlı uçar yazılarına bakın. Bacağında halka olan kayıp bir kuş hâlâ birine ait olabilir: bir yarış güvercini bulursanız ne yapmalısınız yazısına bakın.
Show Homer
Show Homer, NPA biçim grubunda bir sergi kuşudur; yarış saatine değil, biçime göre değerlendirilir. Kümes hayvanları danışma yazılarına göre, çalışan ırklardan seçilmiş sergi tipi güvercinler, geldikleri verim veya uçan kuşlardan daha büyük, daha köşeli ve daha ağır olma eğilimindedir. Hâlâ bir homer’a benzer, ama sergi masasının kuşudur.
Egyptian Swift
Egyptian Swift adını bir sağan kuşunu (swift) anımsatan uzun kanatlarından ve hızlı uçuşundan alır, yoksa sağanlarla akraba olduğu için değil. Kısa gagası, uzun kanatları ve uzun kuyruğu vardır. Amerika Birleşik Devletleri’nde uçan güvercin olarak, Avrupa’da çoğu zaman verim kuşu olarak sınıflandırılır. Eski bir Mısır ırkıdır, on dokuzuncu yüzyılda Avrupa güvercin kitaplarında anlatılmıştır ve birçok renk çeşidi vardır.
Dragoon
Dragoon, 1735’e uzanan yazılı kanıtı olan eski İngiliz ırklarından biridir ve sonradan Racing Homer’ın oluşturulmasında kullanıldı. Bugün genellikle gerdanlı güvercinlerle gruplanır ve sergi için tutulur. Bir zamanlar İngiltere’nin en popüler ırklarından biriydi. Charles Darwin Dragoon’lar besledi ve evcilleştirme altında değişkenlik üzerine çalışmasında evcil güvercinleri kullandı.
Taklacılar, makaracılar ve yüksek uçucular
Bu, NPA’nın en büyük grubudur. Makaracılar ve taklacılar havada takla atmak için yetiştirilmiştir. Parlor Roller gibi birkaçı, uçarken değil yerde takla atar. Yüksek uçucular tırmanmak ve havada kalmak için yetiştirilmiştir. Gruptaki birçok ırk bugün uçurulmaktan çok, ya da uçurulmanın yanında, sergilenir. Havada dönme, genetik temeli olan seçilmiş bir davranıştır; taklacı güvercinler neden takla atar yazısına bakın.
Birmingham Roller
Birmingham Roller Birleşik Krallık’ta Birmingham ve çevresinde geliştirildi ve yaygınlaştırıldı. İyi bir kuş sıkı ve hızlı bir dönüşle geriye doğru takla atar; çoğu zaman birlikte uçan bir “kit” içinde. Gösteri yapan taklacılardan söz edildiğinde çoğu insanın kastettiği makaracı ırkı budur.
Parlor Roller
Parlor Roller, uçmak yerine yerde takla atarak ilerleyen bir evcil güvercindir. Erişkinler genellikle uçamaz. Yuvarlanma, seçilmiş, ilerleyen bir hareket bozukluğudur; kuşun gösteri olarak seçtiği bir numara değildir. Sergi standartları, yerde ilerlemek yerine olduğu yerde zıplayıp takla atan Parlor Tumbler’ları da kapsar. Bu kuşlar, hâlâ uçan Birmingham Roller‘larla ya da Oriental Roller‘larla aynı değildir.
Oriental Roller
Oriental Roller biraz daha büyük bir makaracıdır; Asya’nın ve Orta Doğu’nun bazı bölgelerinde ortaya çıktığı düşünülür ve on dokuzuncu yüzyılda Britanya’da popülerdi. Çoğu zaman Birmingham Roller’ın atalarından biri sayılır. Duruşta kanatlar yukarı kalkık bir kuyruğun altında taşınır. Hem uçuş hem sergi soyları vardır.
Tippler
Tippler, on dokuzuncu yüzyılda İngiltere’de yarış için değil, dayanıklılık uçuşu için yetiştirilmiş bir evcil güvercindir. Üç veya daha fazla kuştan oluşan bir kit şafakta bırakılır ve kendi kümesinin üzerinde yapabildiği kadar uzun süre daire çizer; uçuş süresi tutulur. Hollanda tippler kulübünün uluslararası rekor listesindeki en uzun uçuş, Harry Shannon’ın yaşlı kuşlarının 1995’te Kuzey İrlanda’daki Lisburn’de yaptığı 22 saat 5 dakikadır. Kuşlar, yetiştirici onlara nereye ineceklerini göstermek için başka bir ırktan “droppers” bıraktığında iner.
Cumulet
Cumulet eski bir yüksek uçucu ırktır; genellikle Fransa’dan geldiği söylenir, ancak erken dönem İngiliz yazarlar kuşlarla Belçika’da da karşılaşmıştı. On dokuzuncu yüzyılda İngiltere’de sportif bir yüksek uçucu olarak popüler oldu. Eski anlatılar bazen çok uzun uçuşlar iddia eder; tippler’ın aksine bu iddiaların arkasında, aynı türden, modern ve düzenli tutulan bir rekor listesi yoktur.
Danzig Highflier
Danzig Highflier, yani Danziger Highflyer, Gdańsk (Danzig) ile ilişkilendirilen yüksek uçucu bir ırktır. Bu gruptaki birçok ırk gibi bugün tipi ve rengi için de tutulur ve sergilenir. NPA’nın taklacı, makaracı ve yüksek uçucu grubunda yer alır.
Mookee
Mookee, Hindistan’dan gelen, küçük ile orta boy arasında bir süs güvercinidir; çoğu zaman en eski Hint süs ırklarından biri olarak anlatılır. Irk tarihçeleri onun 1600’lerin ortasında İngiltere’ye ulaştığını ve sonra Avrupa’ya yayıldığını söyler. Bugün esas olarak sergi için tutulur. Aynı bölgenin Gola gibi yüksek uçucu çalışan bir ırkıyla karıştırılmamalıdır.
Helmet
Helmet, beyaz gövdesinde renkli bir “miğfer” taşıyan, işaretli bir süs güvercinidir; German Helmet de denir. Kaynaklar çok eskiye gidebilir ve ırk 1700’lerde Almanya’da iyi biliniyordu, ama modern gelişiminin büyük bölümü 1950’lerden sonra Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşandı. Kısa yüzlü ve orta yüzlü tipleri vardır. Yirminci yüzyılın sonlarına kadar orta yüzlü Helmet hâlâ taklacı olarak uçuruluyordu; bugün çoğu sergi kuşudur.
Nun
Nun, siyah-beyaz rengi ve tepeliği bir rahibenin kıyafetini andırdığı için bu adı almış eski bir süs güvercinidir. Bazı yerlerde Dutch Shell pigeon denir. 1600’lerden ve 1735’te John Moore’dan kaynaklar vardır ve ırk soy bakımından çoğu zaman Helmet’e bağlanır. Sergi için tutulur.
Indian Gola
Gola, yani Indian Gola, Hindistan’ın kuzeyinden ve Pakistan’dan gelen, ağırlığı yaklaşık 14 oz’a (400 g) kadar çıkan, turuncu-kırmızı gözlü, kızıl bacaklı ve sıkı, sert tüylü orta boy bir uçan güvercindir. Çoğu alaca veya kaplan benekli işaretlidir. Hızlı ve düz uçarlar, takla atmazlar. Amerikalı yetiştiriciler sonradan onlardan daha büyük Indian Mondaine’i oluşturdu.
Pouter ve cropper güvercinleri
Pouter ve cropper güvercinleri, boynun dibindeki yiyecek depolama kesesi olan kursağı yuvarlak bir “balon” halinde şişirmek için yetiştirilir. Bu alışkanlık, normal bir güvercin gösteriş davranışının seçilmiş bir biçimidir. Sergi için tutulurlar ve daha uzun, daha ağır tiplerden bazıları dikkatli barındırma ister.
English Pouter
English Pouter, kursağını başının altında şişirirken tüylü uzun bacakları üzerinde neredeyse dik durmak için yetiştirilmiş, uzun, ince bir süs güvercinidir. Britanya’da eski Avrupa pouter ve cropper ırklarından geliştirildi ve süs güvercini yetiştiricileri tarafından en az 1735’ten beri anlatılır. Pouter’ları besleyip ölçen Charles Darwin, ıslah edilmiş English Pouter’a “belki de bütün evcil güvercinlerin en ayrı olanı” dedi.
Dutch Cropper
Dutch Cropper, balon gibi kursaklı ve iyi tüylenmiş bacaklı, büyük bir süs güvercinidir. Çoğu zaman Hollanda’nın en eski ve en büyük süs güvercini ırkı olarak anlatılır. Bu tür cropper’lar Alçak Ülkeler’de en az 1600’den beri anılır ve ırk, English Pouter dahil diğer Avrupa pouter’larıyla bir aile benzerliği taşır.
Fırfırlılar ve baykuşlar
Baykuş ve fırfırlı ırkların ortak yanı kısa gaga, yuvarlak baş ve çoğunda ters tüylerden oluşan göğüs fırfırıdır. En kısa yüzlü tiplerden bazıları kendi yavrularını beslemekte zorlanabilir; bu yüzden bu gruptan bir ırk seçerken hayvan refahı da hesaba girer.
African Owl
African Owl, çok kısa gagası ve yuvarlak başıyla baykuşa benzer bir profil veren küçük bir süs güvercinidir. Kuzey Afrika’dan, çoğu zaman Tunus’tan geldiği söylenir; on dokuzuncu yüzyılda Britanya’da tanındı ve burada daha büyük English Owl’dan ayırmak için önce Foreign Owl diye adlandırıldı. Bir minyatür sergi ırkıdır; uçan veya verim kuşu değildir.
Chinese Owl
Chinese Owl, diğer adıyla Whiskered Owl, yoğun göğüs fırfırı olan küçük bir sergi güvercinidir. Adına rağmen büyük olasılıkla Çin’den gelmemiştir. Kesin kökeni belirsizdir; bazı tarihçeler Hindistan’ı veya İspanya’yı gösterir ve Alman süs güvercini yetiştiricileri ırkı 1860’larda tutup geliştiriyordu. Sergi için ve süs kuşu olarak tutulur.
Old German Owl
Old German Owl, yani Altdeutsches Mövchen, bir Alman süs güvercinidir ve kısa yüzlü German Shield Owl’lar için başlangıç tipidir. Almanya’da işaretleri nedeniyle önce Little Gull (Mövchen) olarak bilinirdi. 1870 dolaylarında ithal edilen Oriental Frill’ler ve Anatolian Owl’ların gelişiminde rol oynamış olması muhtemeldir. Pek çok renkte bulunur ve hâlâ en çok Almanya’da yaygındır.
Italian Owl
Italian Owl, kuzey İtalya’da geliştirilmiş küçük bir sergi güvercinidir. Erken dönem kesin tarihler bilinmez, ama ırk yüz yıldan eskidir. 1880’de Almanya’ya ithal edildi ve İtalyan sergiciler kuşları 1939’da Ohio’nun Cleveland kentindeki World’s Poultry Congress’te gösterdi. Uzman bir sergi ırkı olarak kalmıştır.
Aachen Lacquer Shield Owl
Aachen Lacquer Shield Owl, yani Aachener Lackschildmövchen, küçük bir Alman sergi güvercinidir. Almanya’da ortaya çıktı ve kaynaklar 1765’ten öncesine uzanan bir geçmişe işaret eder; ancak erken adlar karışıktır ve bazı yazarlar onu baykuşlarla olduğu kadar turbit’lerle de karşılaştırmıştır. Sergi masası için tutulur.
Turbit
Turbit, kısa gagalı, sivri tepelikli ve fırfırlı göğüslü bir süs güvercinidir; modern biçimiyle Britanya’da geliştirildi. On yedinci veya on sekizinci yüzyıldan beri bilinir; Willughby onu 1678’de, Moore 1735’te anmıştır. Akraba çeşitleri arasında Old Dutch Turbit ve Oriental Turbit vardır. Esas olarak sergi kuşudur, ama iyi uçabilir.
Antwerp Smerle
Antwerp Smerle, modern posta güvercinini oluşturmakta kullanılan başlıca ırklardan biri olan Belçika süs güvercinidir. Kendine özgü baş ve gagasıyla ayrıca bir sergi kuşudur. Belçikalı bir uzman kulüp 1924’te bir sergi standardı yayımladı ve İngiliz yetiştiriciler sonradan başı değiştirmek için Smerle’yi Turbit ile çaprazladı. İngiliz Antwerp Smerle Kulübü 1932’de kuruldu.
Valencian Figurita
Valencian Figurita, NPA’nın baykuşlar ve fırfırlılar grubunda yer alan, çok küçük bir İspanyol sergi güvercinidir. Minik ve derli toplu tipi için tutulur ve bir sergide görebileceğiniz en küçük evcil güvercin ırklarından biridir.
Seraphim
Seraphim, Illinois’in East Moline kentinde süs güvercini yetiştiricisi Anne Ellis tarafından Classic Oriental Frill’lerinden geliştirilmiş, bütünüyle beyaz bir sergi güvercinidir. Oriental Frill’in olağan kırmızısını yitirip beyaz çıkan kuşları hedefliyordu; ilk tepkisi olan “angels!” (melekler!) ırka adını verdi. Süs amaçlı bir sergi kuşudur, yabani beyaz bir kumru değildir.
Tavuskuyruklar, kukuletalılar ve diğer yapı ırkları
NPA yapı grubu, görünümü alışılmadık tüylenmeye veya duruşa dayanan karışık bir süs ırkları kümesidir: kukuletalar, yelpazeler, bukleler ve pelerinler.
Indian Fantail
Indian Fantail, olağan 12 tüyden çok daha fazla olan 30 ile 40 tüylü geniş, kalkık bir kuyruk için yetiştirilmiş bir süs güvercinidir. Tavuskuyruklar en eski süs ırkları arasındadır; Hint tipi on altıncı yüzyılda Hindistan’da zaten biliniyordu ve sonraki yetiştiriciler Britanya’da ve Amerika Birleşik Devletleri’nde ayrı bir American Fantail geliştirdi. Indian Fantail ikisinin büyüğüdür; tepeliği ve tüylü ayakları vardır.
Jacobin
Jacobin, kukuletasıyla tanınan, ince ve dik duruşlu bir sergi güvercinidir: başı örten ters boyun tüyleri, arkada bir yele ve yüzün iki yanından inen bir zincir. Irk yüzyıllıktır, ama kesin kökeni bilinmez. Hem Hindistan hem Kıbrıs önerilmiştir ve 1603 tarihli bir İngiliz kaynağı onlara “Cyprus pigeons” demiştir. Ad, Paris’teki Jacobin (Dominik) rahiplerinin kukuletalı alışkanlıklarından gelir. ABD standardında yapı grubunda yer alır.
Frillback
Frillback, kanat kalkanı tüylerinde sıkı bukleler, yani fırfırlar olan ve genellikle tüylü ayaklı eski bir süs ırkıdır. Küçük Asya’dan (Anadolu) geldiği düşünülür ve esas olarak sergi kuşu olarak tutulur. Charles Darwin evcil güvercinler üzerine yazılarında “Frill-back”i anlattı.
Old Dutch Capuchine
Old Dutch Capuchine, kukuletalı ve tepelikli bir süs güvercinidir; modern biçimiyle Hollanda’da geliştirildi. Daha derin kökenler genellikle Hindistan’a ve Orta Doğu’ya yerleştirilir; kuşların Alçak Ülkeler’e Hollandalı denizciler tarafından, belki 1500’lerde getirildiği söylenir. Benzer kuşlar on yedinci yüzyıl Hollanda resimlerinde, daha sonra da Belçikalı ressam Henri Voordecker’in eserlerinde görünür. Sergi için ve evcil hayvan olarak tutulur.
English Magpie
English Magpie, dik duruşlu ve alaca işaretli, uzun boylu, ince bir süs güvercinidir. Irk tarihçeleri onu eski bir Alman veya Danimarka Elster (saksağan) taklacısından türetir; sonradan İngiltere’de uzatılıp ıslah edilmiştir ve bir miktar Fransız Baghdad kanı vardır. İngiltere’de bu dik, zarif görünüşü nedeniyle uzun zamandır “Queen of Pigeons” (güvercinlerin kraliçesi) lakabıyla anılır. Bir sergi kuşudur.
Maltese
Maltese, uzun boylu, çok dik duruşlu bir süs güvercinidir. Adına rağmen Malta ile bağlantısına dair pek kanıt yoktur. Irk tarihçeleri gelişimini on dokuzuncu yüzyılda Avusturya’ya ve Almanya’ya yerleştirir; belki Fransız Baghdad güvercininin de içinde olduğu bir çaprazlamadan. Sergi için tutulur.
Florentine
Florentine, on dokuzuncu yüzyılda Floransa’da, eski İtalyan verim tiplerinden, aslen et için, şimdiki biçimine getirilmiş, tavuk gövdeli bir İtalyan güvercinidir. Yavru güvercin talebi azalınca esas olarak bir sergi ırkına dönüştü. Kuşların çoğu hâlâ İtalya’da tutulur; Almanya’da ve Amerika Birleşik Devletleri’nde daha küçük hayran kitleleri vardır.
Tiger Swallow
Tiger Swallow, Avrupa’da Bohemian Fairy Swallow olarak bilinir; bugünkü Çek Cumhuriyeti’nde yer alan Bohemya’dan gelen işaretli bir sergi güvercinidir. Orta Avrupa’nın komşu bölgelerinde de ilgili “swallow” güvercinleri geliştirildi; bu yüzden bazı kuşlara Saxon veya Silesian swallow denir. Tip, adını sivri, kırlangıç benzeri kanatlarından ve gövdedeki kontrast desenden alır.
Trumpeter güvercinleri
Trumpeter’lar başlangıçta tipik bir kumru sesinden farklı, davul sesi gibi veya gülen bir ötüş olan seslerini dinlemek için tutulurdu. Modern sergi biçimlerinin birçoğunda ayrıca gösterişli ayak tüyleri ve bir tepelik vardır.
Bokhara Trumpeter
Bokhara Trumpeter, çift tepelikli ve uzun tüylü ayaklı, en tanınmış trumpeter ırklarından biridir. Başlangıçta sesi için geliştirildi, bugün bu tüy süsleri için de değerlidir. Araştırmacılar C. A. M. Spruijt ve Edmund Zurth kökenini güney Rusya’ya, Orta Asya’ya ve Türkistan’a yerleştirdi; ırka adını veren en olası merkez Buhara şehridir.
Gerdanlı ırklar
Gerdanlı güvercinler, büyük bir burun derisi (cere; gaganın tabanındaki etli bölge) ve çoğu zaman kalın bir göz çevresi derisi için yetiştirilir. Bugün sergi kuşlarıdır. Dragoon gibi bazıları posta güvercininin tarihinde de yer tutar.
Barb
Barb, Kuzey Afrika’dan, eski “Barbary Coast” kıyısından geldiği düşünülen kuşlardan geliştirilmiş, en az 1500’lerden beri İngiltere’de bilinen bir İngiliz gerdanlı ırkıdır. Shakespeare bir barb’dan söz eder. Akraba barb tipleri sonradan İspanya’da, Almanya’da ve Polonya’da geliştirildi. Yabani bir Afrika türü değil, bir süs sergi güvercinidir.
Scandaroon
Scandaroon, bir zamanlar et için yetiştirilmiş, bugün sergi için ve evcil hayvan olarak tutulan, büyük, uzun yüzlü bir gerdanlı güvercindir. Ulisse Aldrovandi tipi 1600 dolaylarında Columba turcica veya Columba persica olarak yazdı. Çoğu zaman bir İran kökeni önerilir; kuşlar Orta Doğu limanları üzerinden Batı Avrupa’ya ulaşmıştır. John Moore 1735’te Scandaroon adını tartıştı.
English Carrier
English Carrier, sergi için tutulan, uzun yüzlü ve çok büyük burun derili (cere), uzun boylu bir gerdanlı ırktır. NPA gerdanlı grubuna girer. Mesaj taşıyan bir posta güvercini için gündelik dilde “taşıyıcı güvercin” denmesine rağmen, bu ırk mesaj taşımakta kullanılan kuş değildir. O işi yarış ve posta güvercinleri yapar.
Et ve verim ırkları
Verim ırkları, yani yavru güvercin (squab) ırkları, ağır bir gövde ve et için yetiştirilen yavrulardan iyi verim almak üzere seçilmiştir. Birçoğu bugün ayrıca ya da esas olarak sergi kuşudur. En ağır tipler uzun mesafe uçucu olarak zayıftır ve zamanlarının büyük bölümünü kümesin zemininde geçirir. Etin kendisi için hangi güvercinlerin yenebileceğine bakın.
King
King, 1890’larda yavru güvercin üretimi için geliştirilmiş büyük bir Amerikan ırkıdır. Bugün iki biçimi vardır: hâlâ et için ve başka çiftlerin yavrularını büyütmek için tutulan Utility King ve sergi için yetiştirilen, daha ağır Show King. American King Club standardı, tipik bir yabani kaya güvercininin iki katından fazla olan 30 ile 37 oz (yaklaşık 850 ile 1.050 g) ağırlığında sergi kuşları ister. Show King’ler kötü uçar ve zamanlarının çoğunu yerde geçirir. Sakin evcil hayvan olarak da tutulurlar.
Carneau
Carneau, esas olarak yavru güvercin için yetiştirilen, kuzey Fransa’dan büyük bir verim güvercinidir. Anlatılara göre French Mondain’in kaya güvercini ile çaprazlanmasıyla elde edildi ve ırkın erken tarihinde çoğu zaman Fontaine ailesinin adı geçer. Kuşlar ağırlık için seçildikçe, eski çiftlik sürülerinin serbest uçma alışkanlıklarını yitirdi. Bir et ve sergi ırkı olarak kalmıştır.
French Mondain
French Mondain, Fransa’da seçilmiş ve 1931’de onaylanmış, büyük, kısa bacaklı, geniş göğüslü bir verim ve sergi ırkıdır. Club des Amis du Mondain yaklaşık 1.000 g ağırlığında dişiler ve yaklaşık 1.100 g ağırlığında erkekler, neredeyse yatay bir duruş ve derin bir göğüs ister. Zeminde yaşayan bir et ve sergi kuşudur, yarışçı değildir. Karşılaştırma için, yabani tipte kaya güvercini erişkinleri ortalama yaklaşık 360 g gelir (BTO).
Giant Runt
Giant Runt, bugün çoğunlukla Amerikan yetiştiriciliğiyle anılan, çok büyük bir verim ve sergi ırkıdır. 1920 tarihli bir USDA yavru güvercin rehberi olgun erkekleri 2,5 ile 3 lb (yaklaşık 1,1 ile 1,4 kg), dişileri 2 ile 2,5 lb (yaklaşık 0,9 ile 1,1 kg) olarak verir. “Runt” burada büyük Akdeniz et güvercinleri için eski bir ırk adıdır, zayıf bir kuşa dair bir yorum değildir.
Hungarian Giant House pigeon
Hungarian Giant House pigeon, yaklaşık 1 kg’a (2,2 lb) kadar çıkan kuşlarla ve yaklaşık 90 cm’ye (3 feet) ulaşabilen kanat açıklığıyla en büyük evcil ırklardan biridir. Irk tarihçeleri bugünkü biçimini Macaristan’a yerleştirir; başlangıç stoku olarak çoğu zaman Osmanlı yönetimi döneminde getirilen daha ağır et güvercinleri anılır. 1930’ların ortasında eski house pigeon, modern sergi kuşunu üretmek için büyük ve ağır tüylü diğer tiplerle çaprazlanmaya başladı.
Strasser
Strasser, hem sergi hem yavru güvercin için kullanılan bir Avrupa ırkıdır. Kaynakların çoğu onu bugün Çek Cumhuriyeti’nin parçası olan Moravya’ya ve Avusturya’ya, sonraki gelişimi ise Almanya’ya dayandırır. On dokuzuncu yüzyılın sonlarında, büyük ve etli bir gövdeye ağırlık verilerek bir verim ırkı olarak oluşturulduğu söylenir. Tipik bir renk, koyu çubuklu veya damalı beyazdır. Irk anlatılarında erişkin ağırlığı olarak 700 ile 750 g arası verilir.
Coburg Lark
Coburg Lark, diğer adıyla Gold Lark veya Koburger Lark, Coburg, Thüringen ve Saksonya bölgesinden bir Alman süs güvercinidir. 1800’lerin başında zaten biliniyordu ve Gottlob Neumeister tarafından ilk kez 1837’de yayımlanan Das Ganze der Taubenzucht kitabına alındı. Lark tarzı renk ve işaretlerle bir sergi kuşu olarak tutulur.
Hyacinth
Hyacinth, düz başlı ve temiz bacaklı bir Fransız renk ırkıdır; mavi zemin renginde, kanat kalkanında beyaz pullanma için tutulur. Lyell onu 1887’de Pigeon maillé jacinthe adıyla bir Fransız ırkı olarak sınıflandırdı. Yüksek kaliteli kuşlar nadirdir, çünkü pullanmayı doğru elde etmek zordur; ırk esas olarak Fransa’da ve komşu ülkelerde görülür.
Renk güvercinleri ve işaretli sergi ırkları
Çoğu Alman kökenli olan renk güvercinleri, önce zemin rengi ve işaretler için yetiştirilir. Lahore ve Modena gibi bazı diğer işaretli sergi ırkları NPA tarafından biçim grubuna konur, ama burada bakmak en kolaydır çünkü çoğu insanın dikkatini çeken şey desenleridir.
Ice pigeon
Ice pigeon (Almanca Eistaube) en eski Alman renk güvercinlerinden biridir; sağlam yapılı, alçak duruşlu, kalın bir tüy tozu tabakasıyla daha da açılan çok soluk buz mavisi renkte bir kuştur. Altı kanat deseni vardır ve her desen temiz bacaklı ya da tüylü ayaklı olarak bulunur. Irk Saksonya’dan, Silezya’dan, Lusatia’dan ve güney Almanya’dan gelir.
Archangel
Archangel, koyu kanatlara karşı bakır veya bronz gövdesinin metalik parıltısıyla tanınan bir sergi güvercinidir. Birleşik Krallık’ta ad siyah-bakır kuşlar için kullanılır; Almanya’da ırka Gimpeltaube denir. Kökeni belgelenmemiştir, ama genellikle Balkanlar’a yerleştirilir; sonraki renk çalışmasının büyük bölümü Almanya’da yapılmıştır. Küçük ile orta boy arası bir sergi kuşudur.
Lahore
Lahore, bugünkü Pakistan’daki Lahor şehrinin adını taşıyan, büyük ve geniş yapılı bir süs güvercinidir. American Lahore Club standardına göre kuş yaklaşık 10,5 inç (27 cm) boyundadır; gövdesi ve kuyruğu beyazdır, başı, boynu ve bütün kanadı renklidir, gagası pembemsi beyazdır ve ayakları tüylüdür. Esas olarak sergi kuşu ve evcil hayvan olarak tutulur.
Modena
Modena, kuzey İtalya’daki aynı adlı şehirden gelen bir İtalyan sergi güvercinidir. Irk tarihçeleri eski Modena’nın rekabetçi sürü uçuşu yarışmalarında uçurulan küçük, ince bir kuş olduğunu, modern sergi Modena’sının ise farklı, daha tıknaz bir tip olduğunu söyler. Soyun eski Roma’ya uzandığı iddiasını kanıtlamak zordur. Yaygın biçimde tutulur, gazzi deseni dahil birçok renk ve işarette gelir ve yetiştirmesi kolay, huyu dengeli olduğu için çoğu zaman yeni başlayanlara önerilir.
Thuringian Shield
Thuringian Shield, yani Thüringer White Shield, zıt renkli bir gövde üzerinde temiz bir kanat kalkanı için yetiştirilmiş bir Alman renk güvercinidir. Orta Avrupa renk ve tarla güvercinlerinin büyük ailesine aittir ve sergi için tutulur.
Suriye ve Orta Doğu ırkları
NPA, Suriye ırkları için ayrı bir grup ve diğer Orta Doğu tipleri için bir başka grup tutar. Bu bölgenin eski ve yaygın tutulan ırklarından birkaçı aşağıda sıralanmıştır.
Damascene
Damascene, Istanbullu ve Amerika Birleşik Devletleri’nde çoğu zaman Mahomet de denen, mavimsi gri gövdesi, damalı kanadı ve büyük, koyu gözleriyle bilinen eski bir ırktır. Şam çevresinde ortaya çıktığına inanılır, ama eski kitaplarda Türkiye ve İran da anılır. Francis Willughby’nin 1678’de İngilizce yayımlanan Ornithology kitabı kuşa Mahomet der. Uçan ve sergi güvercini olarak tutulur.
Dewlap
Dewlap güvercinleri Orta Doğu’dan gelir ve adlarını gagadan boğaza inen deri kıvrımından alır. Bu kıvrım, bazı diğer kuşların gerdanı (wattle) gibi bir et çıkıntısıdır (caruncle) ve ırkın gösteriş davranışının parçasıdır. Uçan ve sergi kuşu olarak tutulurlar. Ad, yabani bir türü değil, bu evcil güvercin grubunu anlatır.
Beyaz tören güvercinleri
Tören güvercini olarak satılan beyaz güvercin genellikle yabani bir kumru değil, beyaz bir evcil kaya güvercinidir, çoğu zaman da beyaz bir posta güvercinidir. Beyaz kuşlar çok uzun zamandır tutulur, ama düğünlerde ve cenazelerde kullanılan kuşlar bu iş için yetiştirilmiştir veya beyaz posta güvercinleridir. Toplu salıvermelerin kuşlara iyi gelip gelmediği ayrı bir sorudur; kumru salıvermek: zalimlik mi? yazısına bakın.
Hayvan refahı ve ırk seçimi
Kısa bir gaga, ayaklarda yoğun tüylenme, çok büyük bir kursak veya kuşun güçlükle uçacağı kadar ağır bir gövde pratik sorunlar getirebilir. Kısa yüzlü baykuşlar kendi yavrularını beslemekte zorlanabilir. En ağır verim ırklarının uzun uçuş etrafında kurulu bir hayata değil, zeminde alana ihtiyacı vardır. Parlor Roller‘lar genellikle uçamaz; bu yüzden yer alanına ve yuvarlanmanın dikkatli yönetimine ihtiyaç duyarlar. Bir ırk seçiyorsanız yetiştiricilere ve kurtarma merkezlerine görünümün yanında sağlığı ve bakımı da sorun. Gündelik bakım için evde beslenen güvercinlere bakın.
Gördüğünüz bir güvercin nasıl tanınır
- Boyuta, boyun işaretlerine, göz rengine ve uçarken kanada bakın.
- Bulunduğunuz yeri not edin. Birleşik Krallık’ta yabani bir kuş büyük olasılıkla yukarıdaki beş türden biridir. Kuzey Amerika’da bahçedeki ince, uzun kuyruklu bir kumru çoğu zaman mourning dove’dur; şehirde bir çıkıntıdaki gri kuş ise dünyanın hemen her yerinde genellikle şehir güvercinidir.
- Bacaktaki halka, kuşun beslenen bir kuş olduğunu, çoğu zaman da yarışçı olduğunu gösterir (bkz. bir yarış güvercini bulursanız ne yapmalısınız).
- Daha geniş bir fotoğraf seçkisi için güvercin ve kumru fotoğraflarına bakın.
Sık sorulan sorular
Kaç tür güvercin vardır?
“Tür” ile ne kastettiğinize bağlı. Kumru ve güvercin rehberimize göre güvercin ve kumru ailesinde 344 bilinen tür vardır; 13’ünün soyu tükenmiştir. Bunun üzerine yetiştiriciler tek bir türden, kaya güvercininden, 175’ten fazla evcil ırk üretmiştir ve NPA standardı daha da büyük bir katalog sıralar.
Güvercin ırkı ile güvercin türü arasındaki fark nedir?
Tür, tahtalı güvercin veya Nicobar pigeon gibi yabani bir biçimdir. Irk, King veya Jacobin gibi, seçici yetiştirmeyle üretilmiş, kaya güvercininin evcil bir çeşididir. Gündelik listelerde ikisi kolayca karıştırılır, ama aynı şey değildir.
En yaygın güvercin türü hangisidir?
Dünya genelinde şehir güvercini. Birleşik Krallık kırsalında tahtalı güvercin.
En nadir güvercin hangisidir?
Yaşayan birkaç tür ciddi sıkıntıdadır. Samoa’nın tooth-billed pigeon‘ı “Ciddi Tehlikede”dir. Yalnızca Fergusson Adası’ndan bilinen black-naped pheasant pigeon bir yüzyıldan uzun süre kaydedilmedi ve o da “Ciddi Tehlikede” olarak listelenir. Silvery pigeon onlarca yıl yok olmuş sanıldı ve hâlâ son derece nadirdir. Passenger pigeon ve Choiseul pigeon dahil bazıları ise çoktan gitti. Güvercinlerin nesli tehlikede mi? yazısına bakın.
En büyük güvercin hangisidir?
Yaşayan yabani türler arasında Yeni Gine’nin Victoria crowned pigeon dahil tacı güvercinleri ve Yeni Kaledonya’nın Notou’su en büyükler arasındadır. Evcil ırklar arasında Giant Runt ve Hungarian Giant House pigeon gibi ağır verim kuşları yaklaşık bir kilogram veya daha fazla tartılabilir.
Güvercinlerin en küçük türü hangisidir?
Bu listedeki yabani kumrular arasında diamond dove, 19 ile 24 cm boyu ve yaklaşık 33 g ağırlığıyla en küçüklerden biridir. Evcil ırklar arasında African Owl ve Valencian Figurita gibi minyatür baykuş ve fırfırlı tipler sergi masasının küçük ucundadır. LafeberVet (opens in new tab), African Owl gibi minyatür ırklar için 150 ile 180 g’lık bir ağırlık aralığı verir; Amerikan Giant Runt’ta bu 1.400 g’ın üzerindedir.
Bütün evcil güvercinler aynı tür müdür?
Bu listedeki süs, yarış ve verim ırklarının neredeyse hepsi tek bir türdür: kaya güvercini, Columba livia. Diamond dove ve Barbary veya ringneck dove dahil bazı evcil kumrular ise esarete alınmış başka türlerdir.
Hangi güvercin ırkları et için tutulur?
Klasik verim ırkları King, Carneau, French Mondain ve Giant Runt ile Strasser gibi akraba ağır ırklardır. Et için yetiştirilen yavru güvercinlere squab denir. Hangi güvercinleri yiyebilirsiniz yazısına bakın.
Bazı güvercinler havada neden takla atar?
Bu davranış makaracılarda ve taklacılarda seçilmiştir. Genetik bir temeli vardır ve bazı soylarda o kadar abartılı olabilir ki kuşların dikkatli yönetilmesi gerekir. Birmingham Roller‘lar havada yuvarlanır ve uçmaya devam eder. Parlor Roller‘lar yerde takla atarak ilerler ve erişkinler genellikle uçamaz. Taklacı güvercinler neden takla atar yazısına bakın.
Kaynaklar
Birleşik Krallık türleri için tanıma notları RSPB güvercin ve kumru rehberini (opens in new tab), RSPB kaya güvercini ve şehir güvercini sayfasını (opens in new tab) ve RSPB üveyik sayfasını (opens in new tab) izler. Irk sayıları ve basit verim, süs ve uçan ayrımı extension.org’un güvercin yetiştirme yazısını (opens in new tab) ve Oregon State University 4-H Pigeon and Dove Project (opens in new tab) programını izler. Irk grupları National Pigeon Association’ın standardındaki ırk listesini (opens in new tab) izler. SSS’deki minyatür ve dev ırk ağırlıkları LafeberVet’in Columbiformes takımı anlatımını (opens in new tab) izler. Bağlantı verdiğimiz tür rehberlerindeki tahtalı güvercin ve gökçe güvercin rakamları BTO BirdFacts (opens in new tab) kaynağından gelir.
Son güncelleme: 11 November 2026 · Güvercin Türleri