Güvercinler gözyaşı üretir, ancak üzüntüden ağlamaz. Diğer kuşlar gibi gözü nemli tutan ve tozu yıkayan bezleri, gözyaşı filmini yayan bir üçüncü göz kapakları vardır. Gözü ıslak bir güvercinin çoğunlukla toz, rüzgâr ya da enfeksiyonla başı dertte olabilir. İnsanların ağlama dediği ses, normal bir guruldamadır.
Güvercinlerin gözyaşı olur mu?
Evet. Kuşlarda bir lakrimal (gözyaşı) bezi ve üçüncü göz kapağının arkasında daha büyük bir Harder bezi bulunur. Evcil güvercinde Harder bezinin kanalı, üçüncü göz kapağının dibinde, gözün iç köşesinde açılır. Bez gözün bağışıklık savunmasında da rol oynar (Reshag ve ark. 2016 (opens in new tab)). Üçüncü göz kapağı, gözün üzerinde yana doğru kayan ince bir zardır. Bu sıvıyı yayar ve toz zerreciklerini temizler.
Kuş gözyaşı bizimkinden çok farklı değildir. Papağan, baykuş ve şahin gözyaşları üzerine yapılan bir çalışmada, yüksek sodyum ve klorür düzeyleriyle insan gözyaşına benzer bir tuz dengesi bulundu (Oriá ve ark. 2020 (opens in new tab)).
Güvercinim neden ağlıyormuş gibi görünüyor?
Güvercinlerin gözleri büyük ve parlaktır. Bu yüzden biraz fazladan nem ışıkta parlar ve gözyaşı gibi görünebilir. Rüzgâr, toz ya da kısa bir kapışmadan sonra gözün kısa süre ıslak görünmesi normaldir ve kendiliğinden geçer.
Güvercin kümesleri ve kafesler tozlu olabilir. Güvercinler ince bir tüy tozu döker. Kuşlar kapalı alanda kanat çırptığında bu toz gözleri tahriş edip sulanmasına yol açabilir. İyi havalandırma ve düzenli temizlik yardımcı olur (bkz. güvercin kümesi nasıl yapılır).
Kuşlar duygusal olarak ağlayabilir mi?
Ağladıklarını gösteren bir bulgu yok. Duygudan doğan gözyaşı insana özgü bir özellik sayılır. Diğer hayvanlarda gözyaşı gözü temiz ve sağlıklı tutar (Murube 2009 (opens in new tab)). Güvercinler stres belirtisi gösterir, örneğin saklanır, tüylerini kabartır ya da ses çıkarır. Ancak üzüldükleri için gözyaşı dökmezler. Güvercinlerin kaybı başka yollarla hissedip hissetmediği güvercinler yas tutar mı yazısında ele alınıyor.
Sulanan göz hastalık anlamına geldiğinde
Güvercinde sulanan göz: normal mi, veteriner mi?
Çoğunlukla normal
- Toz, rüzgâr ya da kapışmadan sonra kısa süreli ıslaklık
- İki göz de temiz ve açık
- Kuş dikkatli, yiyor ve tüylerini temizliyor
- Kısa sürede geçiyor
Kuş veteriner hekimine görünün
- Bir göz ıslak, şiş veya kabuklu kalıyor
- Göz kapakları yapışık ya da yarı kapalı
- Burun deliğinde akıntı veya kabarcık var
- Kuş tüylerini kabartmış, sessiz ya da yemiyor
- Birkaç kuş etkilenmiş
Geçmeyen ıslak ve şiş bir göz, kümeste tutulan güvercinlerde en sık görülen sorunlardan biridir. Yetiştiriciler buna tek göz nezlesi, veteriner hekimler ornitoz kompleksi der. Başlıca neden Chlamydophila psittaci bakterisidir. Çoğunlukla Mycoplasma ve diğer bakterilerle birlikte görülür. Hasta kuşların hepsinde çoğunlukla aynı göz, yani rüzgâra dönük taraftaki göz etkilenir (Harlin ve Wade 2009 (opens in new tab)). Doğru antibiyotikle tedavi genellikle işe yarar, bu yüzden veteriner hekime gitmeye değer.
Chlamydophila psittaci insanlara bulaşabilir, ancak güvercinlerin taşıdığı suşların düşük riskli olduğu kabul edilir (Harlin ve Wade 2009 (opens in new tab)). Gözü ağrıyan bir kuşa dokunduktan sonra ellerinizi yıkayın.
Not: Bu yazı genel bilgi verir ve kuş veteriner hekiminin ya da ruhsatlı bir yaban hayatı rehabilitasyon görevlisinin yerini tutmaz. Yaralı veya hasta bir kuş bulursanız bölgenizdeki bir veteriner hekime ya da yaban hayatı kurtarma merkezine başvurun (güvercin dostu kurtarma merkezleri listemize de bakabilirsiniz).
Mourning dove’ın sesi neden hüzünlü geliyor?
Mourning dove adını sesinden alır. Birçok insanın hüzünlü bulduğu yumuşak, uzatılmış bir “coo-oo-oo, coo” sesidir. Normal bir çağrıdır ve en çok üreme mevsiminde duyulur. Eşi olmayan erkekler dişiyi çekmek için “perch-coo” sesi çıkarır (Iowa Department of Natural Resources (opens in new tab)). Güvercinler de benzer nedenlerle guruldar (bkz. güvercin nasıl ses çıkarır). Tür hakkında daha fazlası için mourning dove rehberine ve güvercin ile dove arasındaki fark yazısına bakabilirsiniz.
Prince’in 1984 tarihli “When Doves Cry” şarkısı bu imgeyi mecaz olarak kullanır. Güvercinler bu anlamda ağlamaz.
Güvercinler ağlar mı? Sık sorulan sorular
Güvercinler gerçekten ağlar mı?
Duygudan ağlamazlar. Güvercinler gözlerini temiz ve nemli tutan gözyaşı üretir, ancak kuşların üzüntüden gözyaşı döktüğünü gösteren bir bulgu yok.
Güvercinlerin gözyaşı kanalı var mı?
Evet. Güvercinlerde gözyaşı bezleri vardır. Bunların arasında kanalı gözün iç köşesinde açılan bir Harder bezi de bulunur.
Güvercinimin gözü neden sulanıyor?
Genellikle toz, rüzgâr ya da hafif bir tahriş yüzündendir. Bir göz ıslak, şiş veya kabuklu kalıyorsa tek göz nezlesi gibi bir enfeksiyon olabilir ve veteriner hekim gerekir.
Mourning dove’ın sesi neden hüzünlü geliyor?
Yavaş “coo-oo-oo, coo” sesi insanlara yaslı gelir, tür adını da böyle almıştır. Üreme mevsiminde kullanılan sıradan bir çağrıdır.
Kuşlar acı çektiğinde ağlar mı?
Ses çıkarabilir ya da sessizleşebilirler, ancak acıdan veya üzüntüden gözyaşı dökmezler. Hasta ya da yaralı bir kuşun tüylerini kabartması ve saklanması daha olasıdır.
Kaynaklar
Bu sayfada kullanılan kaynaklar:
- Reshag, A. F. et al. 2016. Morphological and histochemical study of Harderian gland of domestic pigeon (Columba livia domestica). Bulletin of the Iraq Natural History Museum 14: 161-170 (opens in new tab)
- Oriá, A. P. et al. 2020. Comparison of electrolyte composition and crystallization patterns in bird and reptile tears. Frontiers in Veterinary Science 7: 574 (opens in new tab)
- Murube, J. 2009. Tear apparatus of animals: do they weep? The Ocular Surface 7: 121-127 (opens in new tab)
- Harlin, R. and Wade, L. 2009. Bacterial and parasitic diseases of Columbiformes. Veterinary Clinics of North America: Exotic Animal Practice 12: 453-473 (opens in new tab)
- Iowa Department of Natural Resources: Mourning dove brochure (opens in new tab)
Son güncelleme: 12 November 2026 · Davranış