Güvercinler yürürken başlarını sallar. Barrie Frost’un 1978’de yaptığı tanınmış bir çalışma bu hareketin asıl nedenini buldu.
Gerçekten sallanıyor mu?
Eğitimsiz bir göze güvercinlerin başını salladığı gibi görünebilir. Oysa araştırmacıların bulduğuna göre güvercinler aslında başlarını öne doğru hareket ettiriyor.
Bilim insanları çalışma sırasında çekilen video görüntülerini kullanarak güvercinlerin iki ayrı hareket yaptığını keşfetti.
Birincisi itme hareketidir: güvercinin başı hızla öne gider, genellikle birkaç santimetre.
İkinci hareket tutma evresi diye anılır; vücut ilerlemeye devam ederken baş olduğu yerde kalır. Bu yüzden baş sallanıyormuş gibi görünür, ama gerçekte sallanmaz.
Güvercinin başı bunun yerine öne gider, sonra vücudu yetişene kadar yerinde kalır. Hareket o kadar hızlı olur ki biz onu sallanma olarak görürüz.
Güvercinler başını ne sıklıkla sallar?
Güvercin yürürken itme ve tutma evrelerinden kabaca adım başına bir kez geçer, saniyede birkaç kez. Çok hızlı olduğu için iki evreyi ayrı ayrı görmeyiz.
Hareket beceriksiz görünebilir, ama bir amacı vardır ve aslında hayatta kalmalarına yardım eder.
Güvercin nasıl görür?
Güvercinlerin baş hareketleri üzerine bilinen en iyi çalışmada kuşlar bir koşu bandında yürütüldü. Araştırmacılar, dolaşırken yaptıkları “sallanma” hareketinin dünyayı nasıl gördükleriyle ilgili olduğunu buldu.
Koşu bandında güvercinler ilerlemeden yürüdü, bu yüzden çevreleri kendilerine göre sabit kaldı ve başlarını sallamayı bıraktılar. Bu, hareketin yürümenin kendisiyle değil, kuşun gördükleriyle bağlantılı olduğunu gösterdi.
Çalışma, güvercinlerin çevrelerinde gördüklerini sabitlemek için itme ve tutma hareketlerini art arda yaptığı sonucuna vardı.
Güvercin itme evresinde başını öne atar, sonra tutma evresinde sabit tutar; böylece vücudu yetişirken çevresini görebilir. Güvercin bu sayede hem yiyecek kaynaklarını hem de avcıları kollayabilir.
Araştırma, güvercin tutma evresi olmadan başını hareket ettirmeyi sürdürürse sabit bir görüntü elde edemeyeceğini, çevresinin görüntüsünün daha bulanık olacağını da buldu.
Bu, güvercini avcılarına av olma riskiyle karşı karşıya bırakır ve yiyecek aramayı çok zorlaştırırdı.
Güvercin sahipleri, bir güvercini tutup onunla dolaşırsanız yine de başını oynattığını sık fark eder; çünkü çevresi hâlâ yanından geçiyordur.
İnsanlar yürürken buna benzer bir şey yapar, ama görüşümüzü başımızla değil, esas olarak gözlerimizi oynatarak sabit tutarız.
Güvercin gözlerini insandan çok daha az oynatabilir. Bu yüzden çevresinde olup bitenleri görmek için esnek boynuna ve itme ile tutma hareketlerine dayanır.
Yiyecek ararken
Başka görüşler, güvercinleri yürürken başını sallayan tavuk gibi diğer kuşlarla karşılaştırır. Bu türler gibi güvercinler de yiyeceklerini yerden toplar; bazı araştırmacılar sallamanın yiyecek toplarken mesafeyi ölçmeye de yardım edebileceğini öne sürdü.
Güvercin yiyecek kaynağına odaklanırken sabit tutma evresi yiyeceği almayı kolaylaştırabilir.
Diğer görüşler
Koşu bandı çalışması bazı eski açıklamaları daha az olası hale getirdi, ama baş sallama üzerine araştırmalar sürüyor.
Bazıları baş sallamanın dengeye yardım ettiğini ve güvercinin havalanmasına katkı sağladığını düşünür. Görüşle bağlantı bulunduktan sonra çoğu bilim insanı bunun büyük olasılıkla asıl neden olmadığını düşündü; yine de bazı sonraki çalışmalar baş ve vücut hareketlerinin bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Baş hareketleri güvercinin çevresinde gördüklerini sabitlediği için, onu ayakta tutmak ve devrilmesini önlemek için gerekli bir yol olması pek olası değil.
Evcil güvercininiz
Güvercin sahibi olarak güvercininizi büyük olasılıkla iyi tanıyor, birlikte geçirdiğiniz sürede onu öğrenmiş durumdasınız. Güvercininizin yürüyüşünde bir sorun fark ederseniz ya da itme ve tutma hareketleri düzgün olmuyor gibi görünürse güvercininizi bir veteriner hekime göstermek isteyebilirsiniz. Bir görme sorunu olabilir ve bunun en kısa sürede araştırılması gerekir.
Artık güvercinin çevrede dolaşırken neden başını salladığını bildiğinize göre rahatça oturup bunu izlemekten keyif alabilirsiniz. Bir amacı olduğunu bilmek, hareketi daha az beceriksiz gösterir.
Son güncelleme: 12 November 2026 · Davranış