Jacobin, başın üstünden öne doğru kıvrılan ters boyun tüylerinden bir başlık, arkasında bir yele ve yüzün her iki yanında bir zincir oluşturan süs güvercini ırkıdır. İnce, dik duruşlu, orta boy bir kuştur; gösteri için bakılır. Irk yüzyıllık olsa da kesin kökeni bilinmez.
Jacobin güvercinine kısa bakış
| Jacobin | |
|---|---|
| Tip | Süs (gösteri) güvercini, kaya güvercininin evcil biçimi Columba livia |
| Nesiyle tanınır | Baş oluşumu: başlık, yele, zincir ve her yandaki “gül” (rose) |
| Köken | Bilinmiyor. Hem Hindistan hem Kıbrıs öne sürülür; 1603 tarihli bir İngiliz kaynak onlara “Kıbrıs güvercinleri” demiştir. 16. yüzyılda Avrupa’da yerleşmiştir |
| Adı | Parisli Dominiken rahipleri olan Jakobinlerden gelir; tüyler, onların başlıklı cübbelerini andırır |
| Gösteri grubu | ABD NPA Book of Standards’ta yapı güvercinleri (structure pigeons) |
| Boy ve yapı | Orta boy, ince ve dik duruşlu; tüyleri ile uzun kanat ve kuyruğu yüzünden olduğundan iri görünür |
| Renkler | Siyah, kırmızı, sarı, beyaz, mavi, gümüş ve splash; renkli kuşların başı, uçuş tüyleri, sağrısı ve kuyruğu beyazdır |
| Gözler | İnci (beyaz) |
| Bacaklar | Orta uzunlukta, ayaklarda tüy yoktur |
| Ömür | Avustralyalı bir yetiştiriciye göre yaklaşık 10-11 yıla kadar; dişiler genelde altı yaş civarında yumurtlamayı bırakır |
Başlık, yele ve zincir
Jacobin’in süsü, boyundan çıkıp başı saran bir “tüy oluşumu”dur; yüz ancak önden görülür. Yetiştiriciler ve hakemler bunu parçalara ayırır:
- Başlık (hood): başın arkasından çıkıp taç üzerinden öne kıvrılan tüy sırası; NPA standardında Jacobin’in uzun kabuk ibiği olarak tarif edilir.
- Yele (mane): başlığın arkasında, boynun arkasından yukarı kalkan kalın tüy yığını.
- Zincir (chain): yüzün her iki yanından inip göğsün önünde birleşen tüyler.
- Gül (rose): boyunun her yanındaki, yan tüylerin yayıldığı burgaç.
2013 tarihli bir genom çalışması (Shapiro ve arkadaşları, Science) güvercinlerdeki baş ibiklerinin, küçük bir tepeden Jacobin başlığına kadar, EphB2 genindeki tek bir mutasyonla bağlantılı olduğunu buldu. Mutasyon boyun tüylerinin büyüme yönünü tersine çevirir; tüyler başa doğru yukarı uzar. Mutasyon çekiniktir ve bir kez ortaya çıkıp bütün ibikli ırklara yayılmış görünür; ibiğin ne kadar büyük olacağını başka genler kontrol eder. Diğer özelliklerin nasıl kalıtıldığı güvercin renk genetiği rehberimizde anlatılır.
Jacobin nasıl puanlanır: NPA standardı
National Pigeon Association’ın Book of Standards’ı (Jacobin bölümü, 2022) Jacobin’i 100 üzerinden puanlar. Başlık, yele ve zincir birlikte 55 puan eder.
| Özellik | Puan | Hakemin baktığı şey |
|---|---|---|
| Başlık ve üst | 20 | Uzun, iyice öne gelen, kenarı kalın ve düzgün, başa sıkı oturan |
| Zincir | 20 | Uzun ve düzgün, yele ile dengeli, iki yanın göğüste eşit birleşmesi |
| Yele | 15 | Kalın ve düzgün, başın oldukça üstüne kadar kesintisiz bir kavisle yükselen |
| Duruş | 15 | Gösteri kafesinde çok dik ve sağlam; çömelen bir kuş diskalifiye edilebilir |
| Renk | 15 | Zengin ve düzgün, başlık, yele ve zincirde güçlü ışıltı |
| İşaretler | 7 | Gözün hemen altından itibaren beyaz baş, beyaz uçuş tüyleri, sağrı ve kuyruk |
| Gövde | 5 | Omuzlarda ince, kuyruğa doğru daralan; uzun uçuş tüyleri kuyruğun üstünde taşınır |
| Gözler | 3 | İnci veya beyaz, küçük pupil; bir “boğa” (koyu) göz bir puan kaybettirir |
Köken ve tarih
Jacobin’in tam olarak nerede ve ne zaman geliştirildiği bilinmez. Uzun süredir yayımlanan süs güvercini sitesi Pigeon Cote, bazı anlatıların kökeni Hindistan’a, bazılarının Kıbrıs’a koyduğunu ve ırkın 16. yüzyılda Avrupa’da yerleştiğini not eder. NPA standardı, 1603’te “Kıbrıs güvercinleri”ne yapılan bir atıf ile 1824’te Boitard ve Corbié’nin ırkı başlıklı Kapuçin rahiplerine bağlayan Fransız anlatısını anar. Fransızcada kuşa, Karmelitlerden gelen pigeon carme de denmiştir.
Alışılmış İngilizce ad, Parisli Dominiken rahipleri olan Jakobinlerden gelir; onlar adlarını ilk manastırlarının bulunduğu Saint-Jacques kilisesinden almıştır. Pigeon Cote’a göre Kraliçe Victoria Jacobin’leri bütün çeşitlerin üstünde tutar ve kendi kümeslerinde bakardı. Site, ırkın son 80 yılda çoğu ırktan daha çok değiştiğini de not eder: bir zamanlar küçük üretilirken bugünkü Jacobin orta boydadır ve başlığı çok daha büyüktür. Benzer başlıklı ırklar arasında Old Dutch Capuchine vardır; diğerleri için güvercin ırkları rehberimize bakın.
Jacobin bakmak
Jacobin bakmanın ne kadar kolay olduğu konusunda görüşler ayrılır. Pigeon Cote, ırkın dayanıklı olduğunu ve görünüşünün düşündürdüğü kadar narin olmadığını, ama başlığın kuşların yanları iyi görmesini engellediğini, bu yüzden az uçtuklarını ve yerde kalmayı tercih ettiklerini söyler. Onları daha küçük bir kümede, diğer ırklardan ayrı bakmayı önerir.
Burke’s Backyard’ın konuştuğu Avustralyalı bir yetiştirici onları “bireyci” diye tarif etmiş ve her çift için ayrı bir üretim kutusu önermiştir; çünkü erkekler kümes zeminini kendi bölgesi sayıp diğer kuşları yemden uzak tutar. Üç çift için 1,2 x 1,8 x 1,8 metrelik bir kümes vermiş, zemine talaş yerine kum koymuş ve iki haftada bir temizlemiştir. Genel öğüt için bkz. güvercini evcil hayvan olarak bakmak ve güvercinler ne kadar yaşar.
Üretim
Yetiştiriciler çiftleştirmeden önce başlığı ve kloak çevresindeki tüyleri genelde kırpar; çünkü başlık çiftleşmeye engel olabilir. Dişi bir gün arayla iki yumurta bırakır; yumurtalar yaklaşık 17 günde çıkar.
Birçok yetiştirici Jacobin yumurtalarını başka bir ırktan, çoğu zaman posta güvercini olan sütannelere kuluçkaya yatırır ve yavruları onlara baktırır. Burke’s Backyard’a göre kısa gaga yavru beslemeyi zorlaştırır; büyük başlıklı bir dişi de altından yuvarlanan yumurtayı fark etmeyebilir. Pigeon Cote ise Jacobin’i iyi ebeveyn diye tarif eder. Burke’s’ın yetiştiricisi her çifti sezonda üç yumurta turuyla sınırlamış ve dişilerin genelde altı yaş civarında yumurtlamayı bıraktığını belirtmiştir.
Jacobin güvercini ne kadara mal olur?
Fiyatlar kuşun niteliğine ve ülkeye göre değişir. Burke’s Backyard kuş başına 50-200 Avustralya doları aktarmış; 1949’dan beri Avustralya’ya ilk kez 1991’de alınan Jacobin’lerin her birinin tahminen 800 dolara mal olduğunu yazmıştır. Irk kulüpleri ve yerel güvercin dernekleri sizi yetiştiricilere yöneltebilir; ayrıca bkz. güvercin nereden alınır.
Sık sorulan sorular
Jacobin güvercini nedir?
Başının çevresinde, başlık, yele ve zincirden oluşan büyük bir ters tüy başlığı olan süs güvercini ırkıdır. Kaya güvercininin evcil bir biçimidir; esas olarak gösteri için bakılır.
Jacobin güvercini nereden gelir?
Kökeni bilinmez. Hem Hindistan hem Kıbrıs öne sürülür; ırk 16. yüzyılda Avrupa’da yerleşmiştir.
Neden Jacobin denir?
Başlık, Parisli Dominiken rahipleri olan Jakobinlerin başlıklı cübbelerine benzer; onlar adlarını Saint-Jacques kilisesinden almıştır.
Jacobin güvercinleri uçabilir mi?
Evet, ama az. Başlık yan görüşlerini kısıtlar, bu yüzden az uçarlar ve zamanlarının çoğunu kümes zemininde geçirirler.
Jacobin güvercinleri iyi evcil hayvan olur mu?
Esas olarak ev kuşu olarak değil, yetiştiriciler tarafından bakılır. Erkekler diğer kuşlarla kavgacı olabilir, üretim için başlığın kırpılması gerekir ve birçok yetiştirici yavruları başka ırktan güvercinlere baktırır.
Jacobin güvercinleri ne kadar yaşar?
Burke’s Backyard’ın aktardığı Avustralyalı yetiştirici 10-11 yıl demiştir. Dişiler genelde altı yaş civarında yumurtlamayı bırakır.
Kaynaklar
Her kaynağı 2 Kasım 2026’da okuduk.
- National Pigeon Association: Book of Standards (2025 baskısı; Jacobin bölümü 2022) (opens in new tab)
- NPA Jacobin standardı 1993, Pigeon Cote tarafından yeniden yayımlanmış (opens in new tab)
- Pigeon Cote: The Jacobin (tarih, bakım, huy) (opens in new tab)
- Burke’s Backyard: Jacobin güvercini (yetiştirici söyleşisi: üretim, barınma, ömür, fiyat) (opens in new tab)
- Shapiro ve başkaları (2013), Genomic diversity and evolution of the head crest in the rock pigeon, Science (opens in new tab)
Son güncelleme: 11 November 2026 · Güvercin Türleri