Kumru (Eurasian collared dove, bilimsel adı Streptopelia decaocto) Avrupa ve Asya’ya özgüdür.
Kuşun ilk bulunduğu ve geliştiği yer Avrupa ve Asya kıtaları olsa da bugün Japonya ve Karayipler’deki birçok ada dahil dünyanın her yerinde görülür.
Koruma durumuna gelince, kumru IUCN Kırmızı Listesi (opens in new tab)‘nde “Least Concern” (en az endişe verici) olarak yer alır.
Bunun büyük ölçüde nedeni kuşun çok geniş küresel yayılış alanı ve varlığı ile nüfusunun sağlıklı biçimde artmasıdır.
Kumrunun kökeni ve yayılışı
Kumrunun İngilizce adı (Eurasian, yani Avrasyalı) kökenine dair ipucu verir. Güvercinin aslen Bengal Körfezi bölgesine (bugünkü Hindistan, Bangladeş, Sri Lanka ve Myanmar) özgü olduğu düşünülür.
1600’lere gelindiğinde (insan eliyle getirilerek ya da doğal göçle) Türkiye’ye ve Balkanlar’a (Güneydoğu Avrupa) ulaşmıştı.
Kanıtlar, kumrunun doğuda Çin’e kadar görülebildiğini de gösteriyor.
Öykünün bu noktasında bir görüş ayrılığı var gibi görünüyor.
Bazı eski kaynaklar kumrunun 1900’e gelindiğinde Avrupa’da zaten yaygın olduğunu öne sürer, ama bu iyi desteklenmiyor.
Çoğu kaynak 1930’lardan sonraki birkaç on yılda Avrupa’da hızlı bir yayılma anlatır.
Kayıtlara göre kuş 1945’te Almanya’ya, 1952’de Büyük Britanya’ya ulaştı ve orada ilk kez 1956’da üredi.
1955’te Britanya’da yalnızca dört kuş kaydedildi, ama 1970’e gelindiğinde bu sayı 20.000 çifte çıktı.
Kuş bugün Avrupa’nın her yerinde bulunabilir: kuzeyde Norveç’teki Kuzey Kutup Dairesi’nden güneyde Fas ve Kanarya Adaları’na, doğuda Rusya’daki Ural Dağları’na kadar.
Kumru Japonya’ya getirildi ve Kuzey Amerika’da da büyük bir nüfusu var.
ABD’ye gelişinin başlangıcı 1974’e dayanır: bazı kumrular Bahamalar’da esaretten kaçıp ürediler.
Florida’ya yayıldılar, oradan kuzeybatıya doğru ilerleyip 1999’da Pasifik Kuzeybatısı’na vardılar.
Kayıtlar (opens in new tab) kumruyu Alabama’da 1991’de, Texas’ta 1995’te, South Dakota’da 1996’da, Montana’da 1997’de, Minnesota’da 1998’de, Iowa’da 1999’da ve Oregon’da 1999’da gösteriyor.
O zamandan beri California, Colorado, Missouri ve Tennessee’de görüldü; kuzeydoğu eyaletlerinde ise çok daha az sayıda.
Karayipler, Kanada ve Meksika’ya da yayılmışlardır.
Tahminlere göre Birleşik Krallık’taki nüfus yaklaşık 800.000 ila 1 milyon üreyen çifttir.
ABD’deki neredeyse her eyalette yaşadıkları için sayılar yalnızca tahmin edilebilir.
Invasive Species Compendium (opens in new tab), küresel sayıların tahmin edilmesinin zor olduğunu belirtiyor. Yalnızca Avrupa’da birkaç milyon üreyen çift bulunduğu düşünülüyor.
Kumru, şimdiye kadarki en başarılı modern kolonileşen kuş türlerinden biridir.
İstilacı bir türdür
İstilacı tür (invasive species) (opens in new tab), olumsuz etki yarattığı bir ortama göç etmiş ya da getirilmiş her bitki veya canlıdır.
Mevcut ekosisteme zarar verir ve dengeyi bozarlar. İstilacı bir hayvan besin zincirine hâkim olup küçük türleri dışarı itebilir; bir bitki de diğer bitkilerin büyüme alanlarını sınırlayacak kadar yayılabilir.
Yaygın bilinen istilacı türler arasında Avustralya’daki cane toad ve Birleşik Krallık’taki Japanese knotweed vardır.
ABD’de yerli olmayan bir kuş olarak kumru istilacı tür (opens in new tab) sayılır.
Bu türün yerli dove türlerinin yanı sıra diğer av kuşu türlerini de yerinden edeceğinden korkuluyor.
İstilacı bir tür olduğu için ABD’de kumru avlamak tamamen yasaldır (belirlenmiş av sezonlarına ve eyalet yasalarına tabidir).
Birleşik Krallık’ta bazı durumlarda genel ruhsatlar kapsamında kontrol edilebilir. Pakistan’ın bazı bölgelerinde ise ürün zararlısı sayılır.
Birleşik Krallık’ta yalnızca Wildlife and Countryside Act’te belirtilen koşullar altında yasal olarak öldürülebilir.
Kumrunun yaşam alanı
Kumru hem kentsel hem kırsal alanlarda yaşar ve gelişir, ama tünek yeri bol alanları tercih ediyor gibi görünür.
Ağaçlarda, binalarda, ahırlarda, havai hatlarda ve direklerde tünerler.
Tünek yerinin az olduğu çok açık alanlardan (tarım arazisi gibi) ve sık ormanlık yerlerden genellikle kaçınırlar.
Tünek yerlerini yiyecek bulunabilirliğiyle birleştirirseniz bu güvercin için ideal yaşam alanını elde edersiniz.
Kırsalda tahıl depoları ve hayvanların tutulduğu yerler kumrular için gözde yerlerdir.
Yuva yerleri genellikle insan yerleşimlerine yakın ağaçlarda ve çalılıklarda, ayrıca binalarda ve diğer yapılardadır.
Kumrunun görünümü
Bu tür, tıknaz yapılı orta boy bir kuştur.
Boyu 30-33 cm (12-13 inç) olur ve ağırlığı yaklaşık 200 g’dır (7 ons).
Kumrunun gövdesi dolgundur. Kısa bacakları, kısa boynunun üstünde küçük bir başı ve uzun bir kuyruğu vardır.
Bu tür mourning dove‘dan büyük, ama kaya güvercininden ince ve kuyruğu kaya güvercininden uzundur. Yine de çoğu zaman mourning dove ile karıştırılır.
Kumrunun kanatları geniş ve hafif yuvarlaktır. Kuyruk da geniştir; ucu köşelidir ve alttan beyaz görünür.
Uçarken kanat uçlarının kanadın geri kalanından daha koyu renkli olduğunu görürsünüz.
Kumrunun rengi tebeşir gibi açık kahverengi ve griye çalan bej arasında değişir, neredeyse pembemsi bir ton taşır (yine de pink-necked green pigeon kadar pembe değildir!).
Bacaklar ve ayaklar koyu kırmızı/mor, gaga ise siyah ve incedir.
Belirgin bir özelliği, ense çevresinde bulunan, beyaz kenarlı ince siyah hilal biçimli halkadır. Adı da buradan gelir.
Görünüşü genel olarak benzer olan diğer dove ve güvercin türlerinden onu ayıran bu halkadır.
Karakteri
Kumrunun tipik bir davranışı, telefon direği, tel ya da büyük bir ağaç gibi yüksek bir yere tünemek ve tekrar tekrar, durmadan üç hecelik gurultular çıkarmaktır.
Bunu hem tek başlarına hem de topluluk olarak yaparlar.
Bazen konarken daha sert bir ses çıkarırlar; bu ses hah-hah diye çığlık atmak olarak tarif edilir.
Uçuşlarının özellikleri arasında kısa, kesik kanat çırpışları ve halka çizen süzülüşler vardır.
Yürürken kumru başını sallar ve kuyruğunu ritmik biçimde silker.
İnsanlarla kumrular arasındaki ilişkiye gelince, bu kuşların hiç çekingen olmadığını görürsünüz.
Bazı türler insan varlığına ve etkileşimine karşı çok tetikte olabilirken, en yabani kumru bile beslenmek için insan yerleşimlerine yaklaşmaktan çoğu zaman hoşlanır.
Genellikle sakin bir kuş olan kumru, yiyecek kaynaklarını savunurken oldukça saldırgan olur.
Kumrunun beslenmesi
Kumrunun beslenmesi, bu boydaki bir kuş için çok olağandır ve Columbidae familyasının tümüne özgüdür.
Yaşadığı yere bağlı olarak elbette bir kumrunun düzenli olarak şunları yemesini bekleyebilirsiniz:
- Tohumlar
- Tahıl taneleri
- Darı
- Ayçiçeği tohumu
- Milo
- Buğday
- Mısır
- Küçük meyveler
- Bitkilerin yeşil kısımları
- Zaman zaman çok küçük omurgasızlar. Bunlar genellikle kumrunun ilk tercihi değildir.
Kumrunun eşleşmesi ve üremesi
Kumrular genellikle insan yerleşimlerine yakın yerlerde ürer; çünkü yiyecek artıkları ve yuva malzemesi en çok bu yerlerde bulunur.
Yuvaların çoğu yerleşim yeri olan binalara oldukça yakındır.
Dişi iki beyaz yumurta bırakır ve yumurtalara 14 ila 18 gün kuluçka yatılır.
Belirli bir çiftleşme mevsimi yoktur. Üreme yılın çoğu zamanında olur; kuzeydoğu Avrupa’da soğuk kış aylarında yumurta çok daha nadirdir.
Ortalama olarak bir dove çifti yılda üç ila dört yavru dölü verir.
Bu türün kur gösterisinde erkek ritüel bir uçuş yapar: hızlı, neredeyse dikey tırmanışlar, ardından uzun süzülüşler ve dairesel takla atışlar.
Gösteri dişiyi etkilemek içindir.
Kumrulara bakmak
Evcil ortamda bir kumrunun temel ve etkili bakımı oldukça kolaydır.
Büyük bir kafes gerekir; her kumru için en az yaklaşık 0,2 m² (2 fit kare) alan lazımdır. Kafes ne kadar büyükse o kadar iyidir; evinizde hava deliği ya da açık pencere olmayan bir yere koyun. Hava cereyanı kumruların sağlığını tehlikeye atabilir.
Birkaç tane tutmak istiyorsanız bir güvercin kümesi satın almanız ya da yapmanız gerekir.
Bahçeniz için süslü bir şey istiyor ve kumruları çekmek istiyorsanız ücretsiz güvercin kümesi planlarımızı kullanarak kendi dovecote’unuzu satın alın ya da yapın.
Yiyeceği ve suyu kafesin altına koyun; çünkü kumrular su içerken ve yemek yerken kendilerini en rahat orada hisseder.
Yiyecek ve su her gün yenilenmelidir.
vitamin ve besin dengesini en iyi tutmak için onlara tohum, tahıl ve meyvelerden oluşan güzel bir karışım verin. Az miktarda grit (güvercin taşı) sindirime de yardımcı olur.
Onları nerede barındırırsanız barındırın, birkaç tünek tercih ederler.
Kumrular düzenli banyo yapmayı sever; bu yüzden sprey şişeyle her gün püskürtmek çok hoşlarına gider.
Kumrularınızı evde tutuyorsanız her gün bir süre evin içinde uçmalarına izin verin.
Sağlıklı kalmak için iyi egzersize ihtiyaçları vardır.
Genellikle “kaçmak” gibi bir istekleri pek yoktur ve dışarıda uçmalarına izin verilenler de çok uzağa gitmeye eğilimli değildir.
Kafesler ve kümesler haftada en az bir kez tamamen temizlenmelidir.
Diğer bilgiler
Kumru için kullanılabilecek birden fazla topluluk adı var (İngilizce terimler):
- Bevy
- Cote
- Dole
- Dule
- Flight
Bilim insanları kumruyu, evcil Barbary dove’ın yabani atası olduğu ileri sürülen iki türden biri olarak belirledi.
Bilimsel adda Streptopelia “halkalı güvercin” anlamına gelir, decaocto ise Yunancada “on sekiz” demektir.
Bu ad, yılda yalnızca 18 sikke ücret alan, aşırı çalıştırılan bir hizmetçi kız hakkındaki bir Yunan efsanesinden gelir. Tanrılar kızı, sıkıntısından kurtulsun diye bir güvercine dönüştürmüş.
Halk arasında kumrunun üç notalı çağrısının hâlâ kızın ücretinden yakınması olan “deca-octo”yu tekrarladığı söylenir.
Kumrunun yayılmasıyla ilgili endişelerden biri, Trichomonas gallinae (opens in new tab) (trikomonas) parazitini taşımasıdır.
Tek taşıyıcı kuş olmasa da endişeye neden olan şey bu kuşun sayısının çokluğudur.
Son güncelleme: 12 November 2026 · Güvercin Türleri