Mourning dove (Zenaida macroura), Kuzey Amerika’nın en yaygın ve en kalabalık kuşlarından biridir. Adını hüzünlü sesinden alır. Eski adları arasında Carolina pigeon ve Carolina turtledove vardır; American mourning dove diye de anılır, bazı yerlerde de rain dove ya da turtle dove denir. Başka bir tür olan Avrupa üveyiği (European turtle dove) ile karıştırılmamalıdır.
Mourning dove’un kökeni
Kuşun farklı adlarının da gösterdiği gibi, mourning dove’un Kuzey Amerika’da ortaya çıktığı kabul edilir.
Kuşun sayısı çok ve Google’da çok sayıda kaynak var, ama kökeniyle ilgili gerçek bir bilgi yok gibi görünüyor.
Nesli tükenmiş passenger pigeon‘ın yakın akrabası olduğu yaygın biçimde kabul edilir.
Bilinen ilk kayıtlardan biri Mark Catesby’ye aittir. Catesby, Kuzey Amerika’nın flora ve faunasına dair ilk yayımlanmış kayıt olan 1731 tarihli eseri Natural History of Carolina, Florida and the Bahama Islands (opens in new tab)‘ta “Turtle of Carolina” adlı kuşu tanımladı.
George Edwards, Batı Hint Adaları’ndan Birleşik Krallık’a gönderilen bir çift kuşu gördükten sonra onları 1743 tarihli eseri A Natural History of Uncommon Birds (opens in new tab)‘te “long-tailed dove” olarak tanımladı.
Yine de bir karışıklık vardı.
Catesby’nin eserinde karşı sayfa passenger pigeon‘a ayrılmıştı.
İsveçli bilim insanı Carl Linnaeus (opens in new tab), modern sınıflandırma sisteminin kurucusudur. Linnaeus önce 1758’de Catesby ve Edwards’ın kullandığı Latince adları ve tanımları kaydetti, sonra 1766’da Systema Naturae’nin 12. baskısında bunları daha da güncelledi.
Bu aşamada adı konmuş ve belgelenmiş üç kuş vardı: passenger pigeon (Columba migratoria), mourning dove (Columba carolinensis) ve Edwards’ın long-tailed dove’ı (Columba marginata).
Adlar sonradan taksonomistler tarafından düzene sokuldu. Bugün passenger pigeon Ectopistes migratorius, mourning dove ise Zenaida macroura adını taşıyor.
Mourning dove’un yayılışı ve yaşam alanı
Daha önce belirttiğimiz gibi mourning dove, Kuzey Amerika’nın tamamında en yaygın ve en geniş alana yayılmış kuşlardan biridir.
Amerika Birleşik Devletleri’nin büyük bölümünde, Kanada’nın güneyinde, Bermuda’da, Meksika’nın ortasında, bazı Karayip adalarında ve hatta Orta Amerika’nın bazı yerlerine kadar güneyde yıl boyu bol bulunurlar.
Geniş bir alana yayılmış olmasına rağmen mourning dove’un beş alt türü vardır. Ancak yayılış alanları birbirine karışır ve alt türleri ayırt etmek zordur:
- Marginella: batı Kanada ve batı ABD’den güney-orta Meksika’ya
- Carolinensis : doğu Kanada ve doğu ABD, Bermuda, Bahamalar
- Macroura : Büyük Antiller (Küba, Porto Riko, Dominik Cumhuriyeti, Haiti, Jamaika ve Cayman Adaları)
- Clarionensis: Clarion Adası (Meksika’nın batı açıkları)
- Turturilla: Kosta Rika, batı Panama
Yayılış alanı 4.200.000 mil kare (yaklaşık 11 milyon km²) gibi çok geniş bir alanı kapsar.
Mourning dove’ların ömrü kısadır (ortalama 1,5 yıl). Buna rağmen sayıları o kadar fazladır ki yılda 20 milyona kadar kuş hem spor hem et için vurulabilir, bu da kuşun ortalama sayısını ve koruma durumunu etkilemez.
Cornell Lab of Ornithology (opens in new tab) tahminlerine göre yalnızca ABD’de 350 milyondan fazla mourning dove var.
IUCN’ye göre mourning dove’un koruma durumu Least Concern’dür (en az endişe verici). Av kuşu olarak popüler olmasına rağmen yakın ya da uzak gelecekte azalacağına dair bir işaret yoktur.
Mourning dove’un tercih ettiği yaşam alanı, keşfedebileceği, saklanabileceği, dinlenebileceği ve uyuyabileceği dağınık ağaçlar ve orman kenarları olan açık arazidir.
Daha soğuk kış aylarında küçük koru ormanlarında tüner; çayırlar, yol kenarları, arka bahçeler ve tarım arazileri gibi yerlerde yerden beslenirler.
Bazı mourning dove’lar göçmendir.
İlkbaharda (Mart-Mayıs) kuzeye, sonbaharda (Eylül-Kasım) güneye göç ederler.
Göç gündüz, alçak irtifada sürüler halinde olur. Önce genç kuşlar, sonra yetişkin dişiler, en son yetişkin erkekler gider.
Saatte 80 km (50 mil) hıza kadar uçabilir ve çok düz bir hat izlerler.
Mourning dove’un görünümü
Kuş yaklaşık 4 ons ile 6 ons (125-170 g) ağırlığındadır ve boyu yaklaşık 30 cm (12 inç) olur.
Mourning dove’un gövdesi dolgun, kuyruğu uzundur. Bacakları ve gagası kısadır; başı gövdesine göre özellikle küçük görünebilir.
Uzun, sivri kuyruğu, onu Kuzey Amerika’daki diğer dove türlerinden ayırmanın en kolay yollarından biridir.
Desen ve renk bakımından mourning dove’un evrimi ona çok yarar sağlamıştır: rengi çoğunlukla yaşamayı tercih ettiği açık arazi ortamına uyar ve ona çok iyi kamuflaj sağlar.
Renk, narin kahverengiden sarımsı bej-kahverengiye uzanır; kanatlarında kendine özgü siyah benekler vardır.
Siyah tema kanatlarda sürer: kanatlar siyah kenarlıdır ve uçları kuyruk tüylerine kadar inen beyazdır.
Mourning dove çoğu zaman Eurasian collared dove (kumru) ile karıştırılır, ama aralarında çok sayıda belirgin fark vardır.
ABD’nin birçok eyaletinde Eurasian collared dove, sonradan getirilmiş bir tür olduğu için yıl boyu avlanabilir. Mourning dove için bu geçerli değildir; bu yüzden dove avına çıkmayı düşünüyorsanız farkı bildiğinizden emin olun!
Karakteri ve davranışları
Yabani bir mourning dove genellikle ürkek ve tetiktedir.
Ne kadar yaygın avlandıkları ve baş etmeleri gereken avcı sayısı düşünülünce bu şaşırtıcı değil. Mourning dove için “yenmek üzere doğmuş bir av kuşu” bile denmiştir; bu yüzden olası her tehdide karşı çok temkinlidirler.
Yaklaşılırsa ürkerler ve zarardan uzağa kaçarlar.
En belirgin davranışlarından biri güneşlenmek ve yağmurda yıkanmaktır.
Birçok kuş türü bunu yapar, ama mourning dove’un kendine özgü bir duruşu vardır: düz bir yüzeye yatar, yana eğilir ve bir kanadını uzatır.
Bu duruşu yirmi dakikaya kadar koruyabilirler.
Toz banyosunu da severler.
Bir başka ayırt edici özellikleri sesleridir.
Adını hüzünlü ve ürpertici sesinden alır: coo-oo-oo-woo-woo-wooo.
Bu sesi erkekler eş çekmek için kullanır.
Yuva çağrısı olarak yumuşak bir cooOOoo, selamlaşma olarak da yumuşak bir “ork” sesi çıkarırlar.
Alarm çağrıları kısa kesik bir roo-oo’dur.
Erkek mourning dove’lar genellikle kendilerine ait saydıkları ve diğer erkeklere karşı savundukları gurultu tüneklerini tercih eder.
Beslenmesi
Mourning dove’lar yerden beslenen kuşlardır.
Çöpler arasında bir şey bulurlarsa gagalar ve iterler, ama beslenmelerinin ezici çoğunluğu yaşam alanlarında buldukları çeşitli tohumlardır.
Tohumlar mourning dove’un beslenmesinin yüzde 99’unu oluşturur. Bunlar arasında ekili tahıllar, yabani çimenler, otsu bitkiler, yabani otlar, bazen fıstık ve ara sıra küçük meyveler de vardır.
Beslenmenin kalan yüzde 1’i salyangoz, sümüklü böcek ve diğer omurgasızlardan oluşur.
Kuş her gün kendi ağırlığının yüzde 12-20’sini yiyebilir; bu yaklaşık 70 kalori eder.
Mourning dove’ların eşleşmesi ve üremesi
Kur, erkeğin gürültülü bir uçuşuyla başlar. Ardından kanatlar sonuna kadar açık ve baş aşağıda, zarif bir dairesel süzülüş gelir.
Dişi gördüğünden hoşlanırsa çift bağ kurmaya başlar; bu genellikle birbirlerinin tüylerini düzeltmekle gösterilir.
Çiftin iki kuşu da yuva yerini ayarlamada etkindir: erkek dişiyi olası birkaç yere götürür, dişi sonunda kullanmak istediğini seçer.
Yuvayı dişi yapar; erkek onun için yuva malzemesi toplamak üzere etrafta uçar.
Bir mourning dove çiftinde iki yumurta neredeyse her zaman olağan sayıdır. Diğer Columbidae türlerinde olduğu gibi erkek ve dişi sırayla kuluçkaya yatar.
Yumurtalar genellikle kuluçka başladıktan yaklaşık 14 gün sonra çıkar.
Mourning dove’lar çok bağlı ve ciddi ebeveynlerdir; yumurtalı bir yuva neredeyse hiç başıboş bırakılmaz.
Mourning dove’ların büyük nüfuslarını sürdürebilmesinin nedenlerinden biri, bir çiftin yılda altı yavru dölü verebilmesi ve çiftin çoğu zaman ömür boyu eş kalmasıdır.
Diğer bilgiler
Mourning dove, Britanya Virjin Adaları’nın resmî kuşudur.
Bazı kaynaklar tüylerin nemle birlikte hafifçe renk değiştirdiğini öne sürer, ama bu iyi belgelenmemiştir.
Mourning dove’a pek çok güçlü manevi simge yüklenmiştir.
Bu kuş birçok farklı kültürde birçok farklı anlama gelebilir, ama en yaygın yorum mourning dove’un barış, sevgi ve inanç simgesi olduğudur.
Mourning dove’lar korunuyor mu?
Mourning dove ABD’ye özgüdür ve yaklaşık 40 eyalette avlanabilir.
Geri kalan eyaletlerde dove av sezonu yoktur (güncel eyalet kurallarına bakın).
Çok nadir bir başıboş gezgin olarak görüldüğü Birleşik Krallık’ta, yabani bir mourning dove tüm yabani kuşlar gibi Wildlife and Countryside Act (opens in new tab) ile korunur.
Turtle dove ve rain dove adlarıyla da bilinen mourning dove, Amerika’ya özgü kalabalık bir kuştur.
ABD’deki mourning dove nüfusuna ilişkin tahminler değişir; çoğunlukla yaklaşık 350 ila 400 milyon rakamı anılır.
Her yıl avcılar tarafından yaklaşık 20 milyon veya daha fazlası öldürülür; bunların birçoğu insanlar tarafından yenir.
Mourning dove’lar ve diğer göçmen kuşlar, Migratory Bird Treaty Act ile korunan ulusal bir kaynaktır.
Buna rağmen mourning dove, Kuzey Amerika’da en çok avlanan göçmen av kuşudur.
Dove’lar av kuşu sayılır ve ABD’de dove avı mourning dove vurmaya izin verir, ama belirli koşullar vardır.
Mourning dove yalnızca av sezonunda avlanabilir ve av ruhsatı gerekir.
Dove av sezonu çoğu eyalette 1 Eylül’de başlar.
Sezon bitiş tarihleri eyalete göre değişir; bu yüzden yerel kurallarınızı kontrol edin.
Dove avcılarının av saatlerine de uyması gerekir. Bunlar yine eyalete göre değişir, ama saatler genellikle gün doğumundan hemen önce ile gün batımı arasındadır.
Mourning dove avlamak için avcıların ayrıca, ABD Balık ve Yaban Hayatı Servisi’nin yürüttüğü bir veri toplama süreci olan Harvest Information Program (opens in new tab)‘a kaydolması gerekir.
Mourning dove’ları sezon dışında ya da ruhsatsız avlamak para cezasına ve ruhsatın kaybına yol açabilir.
Yazının hazırlandığı sırada şu eyaletlerde mourning dove av sezonu yoktu:
- Alaska
- Connecticut
- Maine
- Massachusetts
- Michigan
- New Hampshire
- New Jersey
- New York
- Vermont
Mourning dove’lar ne kadar yaşar?
Ortalama bir mourning dove yalnızca 1,5 yıl yaşar. Ancak nadir durumlarda 30 yıldan fazla yaşadıkları bilinir.
Kuzey Amerika’nın en kalabalık, ama aynı zamanda en çok avlanan kuşlarından biridir; birçok kişi mourning dove’u lezzetli bir yemek sayar.
Bir güvercinin ne kadar yaşadığı (buna dove’lar, yani Columbidae familyasının tüm üyeleri de dahil) çevre, avcılar ve insan müdahalesi gibi birçok etkene bağlıdır. Ama önemli etkenlerden biri evcil mi yoksa yabani mi olduğudur.
Esaret altındaki ya da evcil bir ortamdaki güvercin veya dove çoğu zaman 10 ila 15 yıl yaşar; bazılarının 30 yıla kadar yaşadığı bilinir.
Kayıtlara göre en uzun yaşayan güvercin (opens in new tab), Kaiser adlı kırmızı checker rengindeki bir erkekti.
Bildirildiğine göre 32,5 yıl yaşadı ve yaşam öyküsü sıra dışıdır.
Bildirildiğine göre Birinci Dünya Savaşı’nda Alman ordusu tarafından mesaj taşımak için eğitildi, ama Amerikalılar tarafından yakalandı ve üretimde kullanıldı.
Şehir güvercini olarak yaşam çok farklıdır. Yabani bir güvercin ya da dove’un ortalama ömrü 3-6 yıldır.
Yalnızca 1,5 yılla mourning dove’un ortalamanın çok altında olduğunu görebilirsiniz.
Ortalama ömür yalnızca 1,5 yıl olsa da bazı mourning dove’lar çok daha uzun yaşar.
Türde kısa ömre genetik bir neden olduğunu düşündürecek olağandışı bir şey yok.
30 yaşın üzerinde bir kuşun bilinmesi, biyolojik yaş potansiyellerinin çok yüksek olduğunu gösterir.
Neden mourning dove deniyor?
Turtle dove ve rain dove adlarıyla da bilinen, daha önce Carolina pigeon ya da Carolina turtle dove denen mourning dove, Kuzey Amerika’nın en kalabalık ve en yaygın kuşlarından biridir.
Oldukça hüzünlü kulağa gelen adını sesinden alır.
ABD’deki mourning dove nüfusunun 350 milyon olduğu tahmin ediliyor. Ülkenin başlıca av kuşu olması ve dove avı sonucu her yıl hem spor hem et için 20 milyondan fazla kuşun alınması düşünülürse bu büyük bir başarıdır.
ABD dışında American mourning dove olarak bilinen tür, ABD’nin anakarasını, Kanada’nın güneyini, Meksika’yı ve Büyük Antiller’i (Küba, Hispaniola, Porto Riko, Jamaika ve Cayman Adaları) kapsayan yaklaşık 4 milyon mil karelik bir alana yayılır.
Mourning dove, Britanya Virjin Adaları’nın resmî kuşudur.
Hawaii, İzlanda ve Büyük Britanya gibi uzak yerlerde ara sıra görülmüş olsa da nüfuslar yerleşmemiştir.
Mourning dove’ların renkleri oldukça sönüktür: açık griden toprak kahverengisine kadar uzanır. Cinsiyetler arasında büyük farklar olabilen diğer türlere kıyasla erkek ve dişi birbirine benzer.
Tür genellikle tek eşlidir ve her dölde iki yavru (squab) verir. Sıcak bölgelerde bir çift yılda altı dölü büyütebilir.
Hem erkek hem dişi ebeveyn sırayla kuluçkaya yatar ve yavrulara bakar. Mourning dove’lar neredeyse yalnızca tohumla beslenir.
Elbette yavrular hariç: onlara ebeveynleri yeterince büyüyene kadar kursak sütü verir.
Mourning dove, Amerika kıtalarına özgü olmayan Eurasian collared dove (kumru) ile karıştırılabilir. ABD’nin güneybatısında genç mourning dove’lar, çok daha küçük Inca dove gibi pullu da görünebilir.
Mourning dove’lar saldırgan mıdır?
Mourning dove’lar genellikle oldukça barışçıldır, ama bazı koşullarda saldırgan olurlar.
Saldırgan olabilecekleri durumlar şunlardır:
- Bölgeyi savunmak
- Üreme mevsimi
- Yiyecek kaynağını korumak
Kuzey Amerika’nın en yaygın kuşlarından biri olan mourning dove, orta boy bir güvercin türüdür. Tercih ettiği yaşam alanı, tünemek için orman bölgeleri bulunan açık arazidir.
En çok sayılarıyla, adını veren çığlıklarıyla ve kanat ıslıklarıyla bilinirler. Ayrıca yağmurda yıkanmanın ve güneşlenmenin kendine özgü bir yolu vardır.
Sezon boyunca ruhsatla spor için ya da yemek için avlanabilen bir av kuşudur.
Dove avı ve doğal karakterleri onları ürkek, tetikte ve kolay ürken kuşlar yapar.
Yine de durumlara tepki verir ve saldırganlık gösterirler.
Erkek mourning dove, kendine ait saydığı bölgeyi savunurken çok saldırgan olabilir.
Erkek dove bu saldırganlığı boynunu kabartarak ve seçtiği alana fazla yaklaştığını düşündüğü kuşların peşinden hızla sıçrayarak gösterir.
Bu, kuşların çoğunun olası bir davetsiz misafirden tehdit hissettiğinde gösterdiği çok doğal bir eğilimdir. Dolayısıyla erkek mourning dove’un bölgesini savunurken gösterdiği saldırganlık beklenen bir şeydir ve her türden kuşta çok yaygındır.
Erkek mourning dove’lar seçtikleri dişinin ilgisini çekmek için ısrarcıdır ve oldukça “erkeksi” davranabilir.
Mourning dove’lar ömür boyu eş kaldığı için erkeğin, dişinin ilgisini çekmek isteyebilecek diğer erkeklere karşı düşmanca ve saldırgan olması şaşırtıcı değildir.
Son güncelleme: 12 November 2026 · Güvercin Türleri