Güvercinler kelimenin tam anlamıyla şarkı söylemez: ötücü kuş grubu olan ötücülerden (passerine) (opens in new tab) değildirler. Onun yerine Columbidae familyasına özgü yumuşak gurultuyu çıkarırlar. Bu ses ötücü kuşların ıslık gibi şarkısından daha yumuşak ve sadedir; mourning dove‘da olduğu gibi hüzünlü de gelebilir. Güvercinler ayrıca 3.000 yıldan uzun süredir umut ve barış simgesi olmuştur.
Güvercinler hangi sesleri çıkarır?
Aşağıda bir güvercinin çıkardığı en tanıdık sesler ve bu seslere eşlik eden davranışı gözlemleyen insanların bu seslere verdiği anlamlar var.
1. Tünek gurultusu (perch coo)
Bir güvercinin resmen “şarkı” sayılabilecek en yakın sesi tünek gurultusudur.
Bu ses çoğunlukla kur sırasında, eş arayan eşi olmayan erkekler tarafından çıkarılır.
Kuş göze çarpan bir tünekte otururken çıkarılır. Yumuşak bir “gurr gurr” sesidir, ardından etkiyi artırmak için iki üç tane daha yüksek gurultu gelir.
2. Yuva çağrısı (nest call)
Çoğunlukla bir güvercin çiftinin erkeği tarafından çıkarılan yuva çağrısı, kuşlar yuvalarını yaparken duyulan üç bölümlü bir gurultudur.
Sese benzetmek gerekirse gurr-UU-uu gibi gelir; en yüksek nota ortada verilir.
Dişiler genellikle bu yuva çağrısını yapmaz. Yuva tamamen yapılıp yumurtalara hazır hale getirildikten sonra üzerinde otururken “ohr ohr” gibi bir ses çıkarırlar.
3. Kanat ıslıkları (wing whistles)
Güvercinlerin çıkardığı sesler yalnızca seslenmeyle sınırlı değildir.
Özellikle mourning dove‘larda çok belirgin olan şey, hem havalanırken hem de konarken çıkardıkları yüksek ıslık sesidir.
Bu ıslık sesinin birkaç nedeni var.
Birincisi, yakınlarda saldırmayı planlayan avcıları ürkütmeye yaramasıdır.
İkinci neden, kanat ıslığının uyarı işareti olarak işlev görmesidir: sürüdeki arkadaşlara bölgeden ayrılma zamanının geldiğini bildirir.
4. Kanat çırpması (wing clap)
Rock Pigeon (kaya güvercini) gibi bir kuş, mourning dove’un kanat ıslığı yerine kulakla duyulur bir kanat çırpma sesi çıkarır.
Bu kanat çırpması çoğunlukla erkekler tarafından yapılır ve kur davranışının parçasıdır.
Yakında bir dişi varsa erkek yakınında gurulduyor ve poz veriyor, sonra birden havalanıp hızlı bir kanat çırpma dizisi çıkarıyor. Bu, kur yapmaya hazır olduğunun işaretidir.
Henüz bir dişi seçmemiş olsa bile sürü içindeyken kur yapmaya hazır olduğunu göstermek için bunu rastgele de yapabilir.
Kanat çırpma sesiyle bilinen diğer kuşlar Short-eared Owl ve European Nightjar’dır.
5. Genel gurultu
Güvercinler, çoğunlukla erkekler, yılın büyük bölümünde duyabileceğiniz yumuşak, tekrarlanan bir gurultu çıkarır. En sık sabah ve akşam duyulur. Dişiler de seslenir, ama daha seyrek.
Bu gurultu dizilerinin uzunluğu ve nota sayısı türden türe değişir; bir kuş bunları art arda birçok kez tekrarlayabilir.
Örneğin ground dove’lar (yer güvercinleri) bu uzatılmış gurultu dizisinin bir türünü kur sırasında kullanır. Eşinin kendilerine dönmesini beklerken ve yuvadan kalkarken bu sesi çıkarırlar. Meksika’da ve ABD’nin güneybatısında yaşayan bir ground dove olan Inca dove, iki notalı “no hope” çağrısını sürekli, bazen uzun süre tekrarlar. Güneydoğu Asya’da zebra dove‘un hızlı gurultuları çok değerlidir; Endonezya ve Tayland’da bu kuşlar gurultu yarışmaları için yetiştirilir.
Yani güvercinler şarkı söyleyemez, ama kendilerine özgü bir ses repertuvarı, kendi dilleri ve iletişim biçimleri vardır.
Son güncelleme: 12 November 2026 · Davranış