Yaygın tahtalı güvercin ABD’de doğada yaşamaz. Birleşik Krallık’ta tahtalı güvercinler diğer yabani kuşlar gibi korunur, ancak belirli koşullarda zararlı olarak kontrol edilebilir.
Konu ağırlıklı olarak Birleşik Krallık’ı kapsar. Kurallar İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda arasında farklıdır ve zamanla değişir.
Korunmak ne demek?
ABD’de yabani kuşlar, 1918 tarihli Migratory Bird Treaty Act (opens in new tab) ile korunur. Bu yasa yerli göçmen kuşları kapsar, şehir güvercinlerini kapsamaz.
Şehir güvercinleri ABD’ye özgü değildir, bu yüzden federal yasa onları kapsamaz. ABD’deyseniz eyaletinizin kurallarına bakın: band-tailed pigeon gibi yerli güvercinler korunur.
Birleşik Krallık’ta durum daha karmaşıktır.
Birleşik Krallık’ta tahtalı güvercinler dahil tüm yabani kuşlar 1981 tarihli Wildlife and Countryside Act (opens in new tab) ile korunur.
Bu yasa, bir istisna ya da ruhsat geçerli olmadıkça yabani kuşları öldürmeyi, yaralamayı veya yakalamayı, kullanımdaki yuvalarına ya da yumurtalarına zarar vermeyi yasaklar. İngiltere’de bu kuralları Çevre, Gıda ve Kırsal İşler Bakanlığı (DEFRA) ile Natural England yürütür.
Bununla birlikte Birleşik Krallık’ta tahtalı güvercinler zararlı tür sayılır, çünkü ekinlere ciddi zarar verebilirler.
Bu, genel ruhsatlarla kontrol edilebilecekleri anlamına gelir. Genel ruhsatlar kimin, hangi amaçla ve hangi koşullarda işlem yapabileceğini belirler (İngiltere’de örneğin GL42 (opens in new tab)).
Tahtalı güvercinler İrlanda’da doğada yaşar, Kuzey Amerika, Avustralya ve Yeni Zelanda’da yaşamaz. İrlanda’da Wildlife Acts ile korunurlar ve yalnızca National Parks and Wildlife Service’in yayımladığı yıllık bakanlık bildirilerine göre kontrol edilebilirler. Başka ülkelerde şehir güvercinleri ve yerli türler için kurallar ülkeye göre değişir. Türkiye’de güncel kurallar için yerel yönetimlere (il ve ilçe yönetimleri) danışın.
Kontrol birkaç biçimde yapılabilir, vurmak da bunlardan biridir.
Çiftçiler ve onların yetkilendirdiği kişiler ciddi zararı önlemek için genel ruhsat kapsamında güvercin vurabilir. Ancak bu, herkesin, örneğin çatısındaki güvercinleri vurabileceği anlamına gelmez.
Ana konulara biraz daha ayrıntılı bakalım.
Aşağıdaki bilgiler Birleşik Krallık için geçerlidir.
ABD’deyseniz ve burada geçen konulardan biriyle ilgili bir sorunuz varsa eyaletinizin yaban hayatı kurumuna başvurun.
Tahtalı güvercin yuvasını taşımak veya yok etmek
Tahtalı güvercin yuvalama mevsiminde güvenli olmayan bir yerdeyse ya da bahçenizde sorun çıkarmaya başladıysa bile Birleşik Krallık’ta yuvayı veya yumurtaları taşıyamaz ya da yok edemezsiniz (opens in new tab).
Kuşların tehlikede olduğunu düşünüyorsanız yerel bir veteriner hekime, RSPCA’ya (Birleşik Krallık) ya da yerel bir yaban hayatı kurtarma merkezine danışın. RSPCA İngiltere ve Galler’e bakar. ABD’de Animal Help Now (opens in new tab) yaban hayatı rehabilitasyon görevlilerini posta koduna göre listeler. Başka yerlerde yerel bir veteriner hekim ya da yaban hayatı kurtarma merkezi yardımcı olabilir.
Kullanımdaki bir yuvayı veya yumurtaları ruhsatsız taşımak ya da yok etmek suçtur.
Suçlu bulunursanız para cezası alabilir, hatta altı aya kadar hapis cezasıyla karşılaşabilirsiniz.
Yuva artık kullanılmıyorsa ya da yapımı sürmüyorsa kaldırabilirsiniz. Ancak bazı kuşların aynı yuvayı bir mevsimde birden fazla kez kullandığını aklınızda tutun.
ABD’de birkaç yerli kuş başka bir kuşun yuvasını yeniden kullanır. Bir yuvayı yok ederseniz korunan bir kuşun yeni yuvasını yok etmiş olabilirsiniz.
Yuva kutularını temizlemek
Bahçenizde yuva kutuları varsa bir noktada onları temizlemeniz gerekecektir.
Bunu üreme mevsiminden sonra yapmalısınız, çünkü yuva artık kullanımda olmaz.
Bu aşamada, açılmamış yumurtaları da yuvadan çıkarabilirsiniz.
Her yıl 1 Eylül ile 31 Ocak arasında, yuva kutusunu temizlerken açılmamış yumurtaları yasal olarak çıkarabilirsiniz.
Yumurtaları atmanız gerekir, çünkü yabani kuşların yumurtalarını saklamak yasa dışıdır.
Bahçe işi sırasında yuvayı yanlışlıkla bozmak
Boş ya da yapımı süren bir yuvayı bozduysanız onu ağaca geri koymaya çalışmayın. Daha az sağlam olur ve rüzgârla düşme ihtimali artar.
İçinde yavru olan bir yuva zarar görürse internette yavru kuşları yuvaya güvenle geri yerleştirmenin yolunu (opens in new tab) araştırabilir ya da yerel bir yaban hayatı kurtarma merkeziyle iletişime geçebilirsiniz.
Bazı veteriner hekimler, iyileşme ihtimali düşük bir yabani kuşun uyutulmasını önerebilir. Kuşun şansı olsun istiyorsanız yerel bir yaban hayatı kurtarma merkezinin onu değerlendirip değerlendiremeyeceğini sorun.
RSPB kuşları kendisi kurtarmaz, ancak web sitesinde tavsiyeler vardır. RSPCA ise onlara bakabilecek bir güvercin dostu kurtarma merkezi önerebilir.
Korunan bir kuşu yakalarsanız ne olur?
Yaralı bir tahtalı güvercin bulursanız değerlendirilmesi için bir veteriner hekime ya da yaban hayatı kurtarma merkezine götürün. Birçok veteriner hekim yaralı yaban hayvanlarına bulan kişiden ücret almadan bakar.
Yaralar çok ağırsa veteriner hekim kuşu insani yöntemle uyutabilir.
Uygulamalar değişir, bu yüzden aradığınızda sorun.
Kuş artık kendine bakamadığı için onu esaret altında tutmayı düşünüyorsanız ruhsat almanız gerekebilir (opens in new tab).
Kuş hastaysa ve bir veteriner hekim tedavi etmeyi kabul ederse sonraki adımlar için veteriner hekime ya da yerel bir yaban hayatı kurtarma merkezine danışın.
Tahtalı güvercinler zararlı mıdır?
“Vermin” günlük dilde kullanılan bir sözcüktür, hukuki bir kategori değildir. Hukuken tahtalı güvercinler diğer yabani kuşlar gibidir. Ancak İngiltere’de ekinlerde ciddi zararı önlemek için GL42 genel ruhsatı (opens in new tab) kapsamında kontrol edilebilirler. İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da da benzer ruhsatlar vardır.
Çiftçiler onları zararlı sayar, çünkü kış sürüleri kolza otlar ve bezelye, lahanagiller ile tahılı da yerler. 1970’lerden bu yana ekilen geniş kolza alanlarının sayılarının artmasına yardımcı olduğu düşünülür.
İrlanda’da tahtalı güvercinler Wildlife Acts (opens in new tab) ile korunur ve yalnızca National Parks and Wildlife Service’in yayımladığı yıllık bildirilere göre kontrol edilebilir.
“Kanatlı fare” ifadesi, tahtalı güvercinlerin yaşamadığı New York’tan çıktı ve şehir güvercinlerini hedef aldı. İkisini ayırt etmek kolaydır. Tahtalı güvercin daha büyüktür, boynunun her iki yanında beyaz bir leke, uçarken de her kanadında beyaz bir şerit bulunur. Şehir güvercinlerinin boynunda beyaz yoktur ve birçok renkte olurlar.
Tahtalı güvercinler yok oluyor mu?
Hayır. Tahtalı güvercinler yaygındır. 1900’lerin başında avlanarak yok edilen tür Kuzey Amerika’nın passenger pigeon‘ıydı (avlanarak yok edildi).
Birçok kuş türü avlanarak yok oldu.
Bazıları da insanların yaşam alanlarına yeni hayvanlar getirmesinden sonra soyunu yitirdi.
Örneğin Mauritius’a yerleşenler domuz, makak ve sıçan getirdi. Bunlar dodo yumurtalarını yedi ve kuşlarla yiyecek için yarıştı.
Dodo büyük olasılıkla 1600’lerin sonunda yok olmuştu (opens in new tab).
Tahtalı güvercini evcil hayvan olarak besleyebilir miyim?
Yabani tahtalı güvercinler kafese kapatılmaya ya da hapsedilmeye iyi uyum sağlamaz. Elde büyütülen kuşlar çok evcilleşebilir, ancak kurtarma merkezleri genellikle onları doğaya salmayı hedefler.
İnsanlara alışmış bir tahtalı güvercine bakıyorsanız onu salmadan önce bir yaban hayatı kurtarma merkezinden tavsiye alın.
Yemini nasıl bulacağını öğrenmeden elde büyütülmüş bir kuş doğada zorlanabilir.
Hazır olana kadar yiyecek, bakım ve yırtıcılardan korunma için size bağımlıdır.
Asıl soru, tahtalı güvercini evcil hayvan olarak beslemenin mümkün olup olmadığı değil, bunu yapıp yapmamanız gerektiğidir.
Yabani güvercini evcil hayvan olarak beslemek yasal mı?
Birleşik Krallık’ta sağlıklı bir yabani kuşu doğadan alıp tutmak yasa dışıdır. Yaralı bir kuşa salınmaya hazır olana kadar bakabilirsiniz. Bir kuş hiçbir zaman salınamayacaksa yaban hayatı kurtarma merkezi tavsiye verebilir.
Doğadan bir kuş alırsanız ona bağımlı yavruları da olabilir.
Tahtalı güvercinler çiftler halinde yaşar ve çiftler çoğunlukla birlikte kalır.
Bu yüzden doğadan bir kuşu almak onu eşinden de ayırabilir.
Sağlıklı yaban hayvanlarını rahat bırakmak en iyisidir.
Tahtalı güvercinleri beslemek yasal mı?
Kendi bahçenizde güvercin beslemek yasaldır. Ancak bazı insanlar bunu tercih etmez, çünkü çok sayıda güvercin çatılarda ve arabalarda çok miktarda dışkı bırakabilir.
Environmental Protection Act (1990) (opens in new tab) uyarınca sokağa yem dökmek çöp atmak sayılabilir ve bazı belediyeler halka açık yerlerde güvercin besleyenlere ceza kesmiştir.
Sabit cezalar belediyeye göre değişir. Belediyeler, halka açık yerlerde defalarca güvercin besleyenlere karşı Community Protection Notice de kullanabilir.
Uygulamada yaptırımlar bölgeden bölgeye çok farklıdır.
Manchester dahil bazı belediyelerin halka açık yerlerde kuş besleyenlere ceza kestiği (opens in new tab) bildirilmiştir, bu yüzden bulunduğunuz yerin kurallarına bakın.
Bu yazı yalnızca bilgi ve eğitim amaçlıdır. Hukuki konulara ilişkin yorumlar yazıldıkları tarihte doğrudur, ancak durumlar ve yasalar değişir. Kendi sorunuz için nitelikli bir hukuki danışmanlık almanız en iyisidir.
Son güncelleme: 12 November 2026 · Bilgiler